Menü
Ana içeriğe geç

DİGİBUS / BİLGİ KÜTÜPHANESİ

Dijital Pazarlama
Terimleri Sözlüğü

Dijitalin ortak dili. Ajans raporlarında, kampanya toplantılarında ve teklif metinlerinde geçen 618 terimin tanımı, Türkçe ve İngilizce karşılıklarıyla tek sayfada.

618 Terim19 KategoriTürkçe & İngilizce KarşılıklarSon güncelleme:

Tüm Terimler · A–Z

Türkçe veya İngilizce arayabilirsiniz.

0–9

301 / 302 Yönlendirme
301 / 302 Redirect
Kalıcı ve geçici URL yönlendirmeleri. 301, otorite aktarımını da beraberinde taşır.
404 / Soft 404
Bulunamayan sayfa hatası ve içerik boş olduğu halde 200 kodu dönen problemli durum.

A

A/B Testi
A/B Testing (Split Testing)
İki varyantın kontrollü biçimde karşılaştırılarak istatistiksel olarak üstün olanın belirlenmesi.
ABM (Hesap Bazlı Pazarlama)
Account-Based Marketing
Pazarlamanın, geniş kitle yerine önceden seçilmiş hedef şirketlere odaklanması. B2B'de yüksek sepet değerli satışların standart yaklaşımıdır.
ABM Katmanları (1-to-1 / 1-to-few / 1-to-many)
ABM'in kişiselleştirme derinliğine göre üç uygulama biçimi: tek hesaba özel, benzer hesap kümesine özel ve programatik ölçekli.
Abonelik Modeli
Subscription Model
Ürün veya hizmetin periyodik ödeme karşılığı sunulduğu gelir modeli.
Abonelik Onayı (Opt-in)
Kullanıcının ticari ileti almayı açık biçimde kabul etmesi. Türkiye'de bu onayın İYS'ye kaydı zorunludur.
Abonelikten Çıkma Oranı (Unsubscribe Rate)
Gönderim başına listeden çıkan abone oranı; içerik–beklenti uyumsuzluğunun erken uyarısıdır.
Above the Fold
Sayfanın, kaydırma yapılmadan görünen ilk ekran alanı.
ACoS / TACoS
Advertising Cost of Sale / Total Advertising Cost of Sale
Pazaryeri reklamcılığında reklam harcamasının, reklamdan gelen satışa (ACoS) ve toplam satışa (TACoS) oranı.
Açık Ağırlıklı Model (Open-weight)
Ağırlıkları indirilip kendi altyapında çalıştırılabilen model. Veri egemenliği gereken senaryolarda tercih edilir.
Açık Hava Reklamcılığı (OOH)
Out-of-Home Advertising
Billboard, raket, durak ve araç giydirme gibi mekân temelli mecralar.
Açılır Pencere (Pop-up)
Sayfa üzerinde beliren katman. Müdahaleci kullanımı mobil sayfa deneyimi sinyallerini olumsuz etkiler.
Açılış Sayfası (Landing Page)
Reklam trafiğinin yönlendirildiği, tek bir dönüşüm hedefine odaklanmış sayfa.
Açılma Oranı (Open Rate)
Açılan e-postaların, iletilen e-postalara oranı. Gizlilik korumaları nedeniyle güvenilirliği azalmıştır.
Ad Exchange
DSP ve SSP'leri buluşturan dijital reklam borsası.
Ad Server
Reklamların yayınlanmasını, hedeflenmesini ve raporlanmasını yöneten sunucu altyapısı.
Advertorial
Haber veya makale formatında hazırlanan ücretli içerik. Etiketlenmemesi, hem güven hem mevzuat sorunu üretir.
AEO (Answer Engine Optimization)
Sorguya doğrudan cevap üreten sistemlerde görünürlük hedefleyen optimizasyon yaklaşımı. GEO ile büyük ölçüde örtüşür.
Ağ Etkisi (Network Effect)
Her yeni kullanıcının, ürünün mevcut kullanıcılar için değerini artırması.
Ağızdan Ağıza Pazarlama (Word of Mouth)
Müşterilerin kendi çevrelerine yaptığı organik tavsiye. Ölçülmesi zor, etkisi en yüksek kanaldır.
AI Ajanı (Agent)
Verilen hedefi, araç kullanarak çok adımlı biçimde kendi başına yürüten model yapısı.
AI Arama Motoru
AI Search Engine
Sorguya bağlantı listesi yerine sentezlenmiş yanıt üreten arama arayüzleri (ChatGPT Search, Perplexity, Gemini, Copilot).
AI Botu Erişim Yönetimi
AI Crawler Access Management
Hangi üretken motorun içeriği taramasına izin verileceğinin politikaya bağlanması. Engelleme, AI görünürlüğünü de kapatır.
AI Görünürlüğü / Marka Zikri
AI Visibility / Brand Mentions
Markanın, üretken motor yanıtlarında ne sıklıkta ve hangi bağlamda anıldığının ölçümü. GEO'nun ana KPI'ı.
AI İçerik Politikası
AI Content Policy
Üretken modelle hazırlanan içeriğin doğrulama, kaynak gösterme ve etiketleme kurallarını tanımlayan kurumsal çerçeve.
AI İçerik Tespiti
AI Content Detection
Metnin model üretimi olup olmadığını tahmin eden araçlar. İsabet oranları düşüktür; karar mekanizması olarak kullanılmamalıdır.
AI Overviews
Google'ın arama sonuçlarının üstünde ürettiği yapay zekâ özeti. Organik tıklama dağılımını doğrudan etkiler.
Ajan Tabanlı Ticaret (Agentic Commerce)
Satın alma araştırmasının ve işlemin, kullanıcı adına bir yapay zekâ ajanı tarafından yürütülmesi. Ürün verisinin makine okunabilirliğini kritik hale getirir.
Akıllı Teklif (Smart Bidding)
Makine öğrenmesi ile her açık artırmada teklifin otomatik optimize edilmesi.
Aktif Kullanıcı
Active User
Tanımlı dönemde anlamlı etkileşimde bulunan tekil kullanıcı sayısı.
Aktivasyon Oranı (Activation Rate)
Kaydolan kullanıcıların, ürünün değerini ilk kez deneyimledikleri adıma ulaşma oranı.
Algoritma
Algorithm
Platformun, kullanıcıya hangi içeriği hangi sırayla göstereceğini belirleyen sıralama sistemi.
Alıcı Personası (Buyer Persona)
Hedef müşteriyi demografi, motivasyon, itiraz ve karar kriterleri üzerinden tanımlayan yarı kurgusal profil.
Alıntılanma (Citation)
Üretken yanıtın kaynak olarak bir siteye atıfta bulunması. GEO'nun organik sıralamaya karşılık gelen hedefidir.
Alıntılanma Oranı (Citation Rate)
İzlenen prompt seti içinde markanın kaynak gösterildiği yanıtların payı.
Alışveriş Reklamları (Shopping Ads)
Ürün feed'i üzerinden görsel, fiyat ve mağaza bilgisiyle gösterilen e-ticaret reklam formatı.
Alt Alan Adı / Alt Dizin (Subdomain / Subdirectory)
İçeriğin `blog.site.com` veya `site.com/blog` biçiminde konumlandırılması. Alt dizin, otorite birikimi açısından genellikle avantajlıdır.
Alt Metin (Alt Text)
Görselin içeriğini tanımlayan alternatif metin; hem erişilebilirlik hem görsel arama görünürlüğü için gereklidir.
Anahtar Kelime (Keyword)
Kullanıcının arama motoruna girdiği sorgu; SEO ve SEM çalışmasının hedefleme birimi.
Anahtar Kelime Araştırması
Keyword Research
Hacim, zorluk, arama amacı ve ticari değer kriterleriyle hedef sorgu portföyünün oluşturulması.
Anahtar Kelime İstifleme (Keyword Stuffing)
Hedef kelimenin doğal olmayan sıklıkta tekrarlanması. Açık bir spam ihlalidir.
Anahtar Kelime Yamyamlığı (Cannibalization)
Aynı sorgu için birden fazla sayfanın rekabet ederek birbirinin sıralamasını zayıflatması.
Anahtar Kelime Yoğunluğu (Keyword Density)
Hedef kelimenin metin içindeki tekrar oranı. Güncel algoritmalarda doğrudan sıralama faktörü değildir; aşırı kullanımı olumsuz sinyaldir.
Anahtar Kelime Zorluğu (KD)
Keyword Difficulty
İlk sayfada sıralanmak için gereken otorite düzeyini tahmin eden, araç bazlı 0–100 skoru.
Anchor Text
Bağlantının tıklanabilir metni; hedef sayfanın konusu hakkında bağlamsal sinyal taşır.
Anket (Survey)
Standart soru setiyle nicel veri toplama yöntemi. Beyan edilen niyet ile gerçek davranış arasındaki fark daima göz önünde tutulmalıdır.
Anlık Bildirim (Push Notification)
Uygulama veya tarayıcı üzerinden gönderilen, izne tabi kısa bildirim.
Anonimleştirme / Hash'leme
Anonymization / Hashing
Kişisel verinin, kimliğe geri döndürülemeyecek biçimde dönüştürülmesi.
AOV (Ortalama Sipariş Değeri)
Average Order Value
Toplam gelirin sipariş sayısına oranı.
API (Uygulama Programlama Arayüzü)
Application Programming Interface
İki sistemin, tanımlı kurallarla veri alışverişi yapmasını sağlayan arayüz.
Arama Ağı / Görüntülü Reklam Ağı
Search Network / Display Network
Talep yakalayan metin reklamlar ile talep yaratan banner ağı ayrımı.
Arama Amacı (Search Intent)
Sorgunun ardındaki niyet: bilgilenme (informational), gezinme (navigational), ticari araştırma veya işlem (transactional).
Arama Hacmi (Search Volume)
Bir sorgunun belirli bir coğrafyada aylık ortalama aranma sayısı.
Arama Sıralaması (Ranking)
Bir sayfanın, belirli bir sorgu için organik sonuçlarda bulunduğu konum.
Arama Sorgusu (Search Query)
Kullanıcının gerçekte yazdığı metin. Anahtar kelimeden farkı, hedeflenen değil gözlemlenen olmasıdır; aynı kelimeyi yüzlerce farklı sorgu tetikleyebilir.
ARPU (Kullanıcı Başına Ortalama Gelir)
Average Revenue per User
Toplam gelirin aktif kullanıcı sayısına oranı.
Asansör Konuşması (Elevator Pitch)
Girişimin ne yaptığını ve neden önemli olduğunu bir dakikanın altında anlatan özet.
ASO (Uygulama Mağazası Optimizasyonu)
App Store Optimization
Uygulamanın mağaza içi arama görünürlüğünün ve indirme dönüşüm oranının optimize edilmesi.
Atıf Modeli (Attribution)
Dönüşüm değerinin, yolculuktaki temas noktalarına dağıtılma kuralı.

B

B2B
Business-to-Business
İşletmeden işletmeye satış modeli. Uzun karar döngüsü ve çok kişili satın alma komitesiyle karakterizedir.
B2C
Business-to-Consumer
İşletmeden nihai tüketiciye satış modeli. Kısa karar döngüsü ve duygusal tetikleyicilerin ağırlığıyla ayrışır.
Bağlam Penceresi (Context Window)
Modelin tek seferde işleyebildiği toplam token miktarı.
Bağlamsal Pazarlama (Contextual Marketing)
İçerik ve teklifin, kullanıcının bulunduğu aşama ve davranışına göre dinamik olarak değişmesi.
Bağlantı Değeri Akışı (Link Equity)
Bağlantılar yoluyla sayfalar arasında aktarılan otorite. PageRank mantığının pratikteki karşılığıdır.
Barter İş Birliği
Barter Collaboration
Nakit yerine ürün veya hizmet karşılığı yürütülen içerik üreticisi iş birliği.
Başabaş Noktası (Break-even)
Gelirin toplam maliyeti karşıladığı eşik.
Başlık (Headline)
İçeriğin okunup okunmayacağını belirleyen ilk satır. Tıklama oranı üzerindeki etkisi metnin geri kalanından yüksektir.
Başlık Hiyerarşisi (H1–H6)
Heading Hierarchy
İçeriğin semantik yapısını arama motorlarına ve ekran okuyuculara aktaran başlık etiketi düzeni.
Below the Fold
Kaydırma yapılarak ulaşılan alan. Karar için kritik bilginin tamamının burada konumlanması dönüşüm kaybı yaratır.
Benzer Hedef Kitle (Lookalike)
Mevcut müşteri listesine davranışsal olarak benzeyen yeni kitlelerin modellenmesi.
BERT
Bidirectional Encoder Representations from Transformers
Kelimelerin cümle içindeki bağlamını çift yönlü değerlendiren dil modeli. Edat ve bağlaçların anlamı değiştirdiği sorgularda etkilidir.
Beyaz Liste (Whitelist / Allowlist)
Reklamın yayınlanmasına izin verilen mecra veya alan adı listesi. Brand safety'nin en kontrollü yöntemidir.
Beyaz Şapka / Siyah Şapka / Gri Şapka SEO
White Hat / Black Hat / Gray Hat SEO
Arama motoru yönergelerine uyan, açıkça ihlal eden ve ikisi arasında kalan yöntemler. Siyah şapka kısa vadeli kazanç, kalıcı risk üretir.
BIMI
Brand Indicators for Message Identification
Doğrulanmış gönderenlerin marka logosunun gelen kutusunda görünmesini sağlayan standart. DMARC uygulaması önkoşuldur.
Bilgi Grafiği (Knowledge Graph)
Varlıklar ve aralarındaki ilişkilerden oluşan, arama motorlarının anlamsal veri tabanı.
Bilgi Kazancı (Information Gain)
İçeriğin, SERP'te hâlihazırda bulunan kaynaklara kıyasla ne kadar yeni bilgi eklediği. Üretken motorlarda alıntılanmanın belirleyici kriterlerindendir.
Bilgi Kesim Tarihi (Knowledge Cutoff)
Modelin eğitim verisinin kapsadığı son tarih. Bu tarihten sonraki bilgi ancak harici erişimle gelir.
Bilgi Mimarisi (Information Architecture)
İçerik ve işlevlerin, kullanıcının zihinsel modeline uygun biçimde gruplandırılması ve adlandırılması.
Bilgi Paneli (Knowledge Panel)
Varlıklar hakkında SERP'in sağında gösterilen özet kart. Bilgi grafiğindeki varlık kaydına dayanır.
Birim Ekonomisi (Unit Economics)
Tek bir müşteri veya işlem düzeyindeki gelir-maliyet ilişkisi. Ölçeklemenin sağlıklı olup olmadığını gösteren asıl testtir.
Birinci Taraf Veri (First-party)
Markanın kendi kanallarından, kullanıcı ilişkisi içinde doğrudan topladığı veri. Çerezsiz dönemin en değerli varlığıdır.
Birlikte Geçiş (Co-occurrence)
Terimlerin aynı bağlamda birlikte kullanılma örüntüsü. Anlamsal kapsamın ölçülmesinde kullanılır.
BKY (Bireysel Katılım Yatırımcısı)
Individual Participation Investor (Licensed Angel Investor)
Türkiye'de lisanslı melek yatırımcı statüsü. Belirli koşullarda vergi avantajı sağlar.
Blog
Düzenli yayımlanan içeriklerle arama görünürlüğü ve konusal otorite üreten site bölümü.
Bootstrapping
Dış yatırım almadan, öz kaynak ve gelirle büyüme.
Bounce (Sert / Yumuşak)
Kalıcı geçersiz adres nedeniyle (hard) veya geçici sunucu sorunları nedeniyle (soft) teslim edilemeyen e-posta.
Boyut (Dimension)
Metriğin kırılımını tanımlayan nitel özellik: kanal, cihaz, ülke, açılış sayfası.
Brand Safety
Markanın, itibarına zarar verebilecek içeriklerin yanında yayınlanmasının önlenmesi.
Bütçe Tempolama (Pacing)
Günlük veya dönemsel bütçenin, gün içinde dengeli harcanmasının yönetimi.
Bütünleşik Pazarlama İletişimi (IMC)
Integrated Marketing Communications
Tüm kanallardaki mesajın tek bir konumlandırma etrafında tutarlı kurgulanması.
Büyüme Döngüsü (Growth Loop)
Çıktının yeni girdi ürettiği, kendi kendini besleyen büyüme mekanizması. Doğrusal kanal mantığının alternatifidir.
Büyüme Pazarlaması (Growth Marketing)
Huninin tamamını (edinme, aktivasyon, tutundurma, gelir, tavsiye) sürekli deney döngüleriyle optimize eden yaklaşım.

C

CAC (Müşteri Edinme Maliyeti)
Customer Acquisition Cost
Bir yeni müşteri kazanmanın toplam pazarlama ve satış maliyeti.
Canlı Yayın Ticareti (Live Commerce)
Canlı yayın sırasında gerçek zamanlı ürün satışı.
Canonical Etiketi
Canonical Tag
Aynı veya benzer içeriğin birden fazla URL'de bulunduğu durumda, asıl sürümü işaret eden etiket.
ccTLD
Country Code Top-Level Domain
Ülke kodlu alan adı uzantısı (.com.tr, .de). Hedef ülkede güçlü coğrafi sinyal verir.
CDN (İçerik Dağıtım Ağı)
Content Delivery Network
İçeriğin, kullanıcıya coğrafi olarak en yakın sunucudan sunulmasını sağlayan ağ.
CDP (Customer Data Platform)
Farklı kaynaklardan gelen müşteri verisini birleştirerek tekil profil üreten platform.
Churn (Kayıp Oranı)
Belirli dönemde ilişkiyi sonlandıran müşterilerin oranı.
CMP (Onay Yönetim Platformu)
Consent Management Platform
Çerez onaylarının toplanması, saklanması ve iletilmesini yöneten sistem.
CMS (İçerik Yönetim Sistemi)
Content Management System
İçeriğin, kod bilgisi gerektirmeden yayımlanmasını ve yönetilmesini sağlayan platform.
Coğrafi Hedefleme (Geotargeting)
Reklamın, kullanıcının bulunduğu bölgeye göre gösterilmesi.
Coğrafi Sınırlama (Geofencing)
Belirlenen fiziksel alanın sınırına giren kullanıcıların tetiklenmesi. Perakende ve etkinlik pazarlamasında kullanılır.
Conversion API
Dönüşüm verisinin, tarayıcıdan bağımsız olarak sunucudan reklam platformuna iletilmesi.
Copywriting
Belirli bir aksiyonu tetiklemek üzere yazılan ikna odaklı metin yazarlığı.
Core Web Vitals
Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü çekirdek performans metrikleri seti.
CPA (Edinme Başına Maliyet)
Cost per Acquisition
Tanımlı bir dönüşüm eyleminin ortalama maliyeti.
CPC (Tıklama Başına Maliyet)
Cost per Click
Her tıklama için ödenen ortalama tutar.
CPI (Kurulum Başına Maliyet)
Cost per Install
Mobil uygulama kampanyalarında bir kurulumun maliyeti.
CPL (Lead Başına Maliyet)
Cost per Lead
Bir potansiyel müşteri kaydının edinim maliyeti.
CPM (Bin Gösterim Başına Maliyet)
Cost per Mille (Cost per Thousand Impressions)
Bin reklam gösterimi için ödenen tutar. Erişim kampanyalarının standart birimidir.
CPS (Satış Başına Maliyet)
Cost per Sale
Bir satış işleminin ortalama reklam maliyeti.
CPV (İzlenme Başına Maliyet)
Cost per View
Video reklamlarda bir izlenme için ödenen tutar.
CQL (Görüşme Nitelikli Lead)
Conversation-Qualified Lead
Canlı sohbet veya görüşme üzerinden nitelikli bulunan aday.
CRM
Customer Relationship Management
Müşteri ilişkilerinin, tüm etkileşim geçmişiyle birlikte tek sistemde yönetilmesi.
CRO (Dönüşüm Oranı Optimizasyonu)
Conversion Rate Optimization
Mevcut trafikten daha fazla dönüşüm elde etmeye yönelik sistematik test ve iyileştirme disiplini.
CSAT (Müşteri Memnuniyeti Skoru)
Customer Satisfaction Score
Belirli bir etkileşim sonrası ölçülen anlık memnuniyet. NPS'ten farkı, ilişkiyi değil tek temas noktasını ölçmesidir.
CTA (Call to Action)
Kullanıcıyı bir sonraki adıma yönlendiren eylem çağrısı.
CTR (Tıklama Oranı)
Click-Through Rate
Tıklama sayısının gösterim sayısına oranı. Yaratıcı ve mesaj uyumunun birincil göstergesidir.
CTR Eğrisi
CTR Curve
Sıralama pozisyonuna göre beklenen tıklama oranı dağılımı. Trafik projeksiyonlarının temel girdisidir.

Ç

Çalışan Savunuculuğu (Employee Advocacy)
Çalışanların kendi hesapları üzerinden marka içeriğini yayması. Kurumsal hesaplara kıyasla belirgin biçimde yüksek organik erişim üretir.
Çekirdek Algoritma Güncellemesi (Core Update)
Google'ın sıralama sistemlerinde yaptığı geniş çaplı, duyurulan güncellemeler. Kayıp genellikle ceza değil, yeniden değerlendirmedir.
Çekiş (Traction)
Girişimin, pazarda karşılık bulduğunu gösteren ölçülebilir büyüme kanıtı.
Çerez (Cookie)
Tarayıcıda saklanan, kullanıcı oturumu ve davranışını taşıyan küçük veri dosyası.
Çerezlik İçerik (Snackable Content)
Saniyeler içinde tüketilebilen, tek mesaj taşıyan kısa format içerik.
Çerezsiz Gelecek (Cookieless)
Üçüncü taraf çerezlerinin devre dışı kalmasıyla ölçümleme ve hedeflemenin birinci taraf veriye kayması.
Çıkarım (Inference)
Eğitilmiş modelin, verilen girdiye yanıt üretmesi işlemi. Operasyonel maliyetin oluştuğu aşamadır.
Çıkış (Exit)
Yatırımcı ve kurucuların, satış veya halka arz yoluyla getirisini realize etmesi.
Çıkış Onayı (Opt-out)
Kullanıcının ileti almayı reddetme hakkı. Her ticari iletide kolay erişilebilir biçimde sunulması yasal zorunluluktur.
Çıkış Oranı (Exit Rate)
Bir sayfanın, oturumun son sayfası olma oranı. Hemen çıkma oranıyla karıştırılmamalıdır.
Çift Onay (Double Opt-in)
Abonenin kaydını e-posta üzerinden ikinci kez doğrulaması. Liste kalitesini yükseltir.
Çok Değişkenli Test (Multivariate)
Birden fazla değişkenin kombinasyonlarının aynı anda test edilmesi. Yüksek trafik gerektirir.
Çok Kanallı Pazarlama (Multichannel)
Birden fazla kanalın paralel kullanıldığı, ancak kanallar arası veri bütünlüğünün zorunlu olmadığı model. Omnichannel'dan ayrıldığı nokta budur.
Çok Kiracılı Mimari (Multi-tenant)
Tek yazılım örneğinin, veri izolasyonu korunarak çok sayıda müşteriye hizmet vermesi.
Çok Modlu Model (Multimodal)
Metin, görsel, ses ve videoyu birlikte işleyebilen model.
Çok Temaslı Atıf (Multi-touch Attribution)
Dönüşüm değerinin, yolculuktaki birden fazla temas noktasına paylaştırılması.

D

D2C (Direct to Consumer)
Üreticinin, bayi ve aracı katmanını atlayarak doğrudan tüketiciye satması. Marj ve müşteri verisinin markada kalmasını sağlar.
Dağıtım Kanalı (Distribution Channel)
Ürünün üreticiden son kullanıcıya ulaşana dek izlediği aracı zinciri.
DAM (Dijital Varlık Yönetimi)
Digital Asset Management
Marka görsel, video ve doküman varlıklarının sürüm ve kullanım haklarıyla birlikte merkezî yönetimi.
Damıtma (Distillation)
Büyük bir modelin davranışının, daha küçük ve ucuz bir modele aktarılması.
Dar Yayın (Narrowcasting)
Mesajın, kitlesel yayın yerine dar ve tanımlı bir segmente yöneltilmesi.
Dark Social
Kaynağı analitik araçlarla izlenemeyen paylaşımlardan gelen trafik: özel mesajlaşma, kapalı gruplar, kopyala-yapıştır bağlantılar.
Dashboard / Looker Studio
Metriklerin tek ekranda, düzenli güncellenen görsel raporlarla sunumu.
Data Layer
Sayfa üzerindeki değişkenlerin etiket sistemine yapılandırılmış biçimde aktarıldığı veri katmanı.
Davranışsal Analitik (Behavioral Analytics)
Kullanıcının tıklama, kaydırma ve gezinme örüntülerinin, niyet çıkarımı amacıyla analizi.
Dayparting
Reklam yayınının, performansı yüksek saat ve gün dilimlerinde yoğunlaştırılması.
Değer Önerisi (Value Proposition)
Markanın müşteriye vaat ettiği somut faydanın, rakiplerden ayrışacak biçimde tek cümlede ifadesi.
Değerleme (Valuation)
Girişimin yatırım öncesi (pre-money) ve sonrası (post-money) belirlenen şirket değeri.
Demo Day
Hızlandırma programının sonunda girişimlerin yatırımcılara sunum yaptığı etkinlik.
Demografi
Demographics
Yaş, cinsiyet, gelir, eğitim ve meslek gibi sayılabilir kitle özellikleri. Davranışsal veriyle birlikte okunmadığında hedeflemede zayıf bir ölçüttür.
Dijital Açık Hava (DOOH)
Digital Out-of-Home
Ekran tabanlı açık hava mecraları. Programatik satın almaya açılmış olması, dijital ölçümleme mantığını bu alana taşımıştır.
Dijital Pazarlama
Digital Marketing
Ürün veya hizmetin dijital kanallar (arama motorları, sosyal medya, e-posta, mobil uygulamalar, programatik ağlar) üzerinden hedef kitleye ulaştırılması ve ölçümlenebilir sonuç üretilmesi disiplini.
Dijital PR
Digital PR
Haber değeri taşıyan içerik ve veri çalışmalarıyla, editoryal bağlantı ve marka bahsi kazanımı. Sürdürülebilir link kazanımının ana yöntemidir.
Dinamik İçerik / Kişiselleştirme
Dynamic Content / Personalization
İçeriğin, alıcının profil ve davranış verisine göre otomatik değişmesi.
Dizine Ekleme (Indexing)
Taranan sayfanın arama motoru veri tabanına kaydedilerek sonuçlarda görünmeye uygun hale gelmesi.
DMP (Veri Yönetim Platformu)
Data Management Platform
Ağırlıklı olarak üçüncü taraf kitle verisini toplayıp segmentleyen platform. CDP'den farkı, kimlik düzeyinde birinci taraf profil tutmamasıdır.
Doğrudan Pazarlama (Direct Marketing)
Aracı mecra olmadan, hedef kişiye doğrudan ulaşan iletişim.
Doğrudan Posta (Direct Mail)
Fiziksel posta yoluyla yapılan hedefli iletişim. Dijital doygunluk nedeniyle B2B'de yeniden ilgi gören kanaldır.
Doğrudan Yanıt (Direct Response)
Kullanıcıdan anında ölçülebilir bir eylem talep eden reklam yaklaşımı. Marka reklamcılığının karşıt kutbudur.
Doğrulama (Validation)
Varsayımın, gerçek kullanıcı davranışıyla test edilmesi. Anket niyeti değil, ödeme veya kullanım davranışı kanıt sayılır.
Domain Authority / Domain Rating
Üçüncü taraf araçların, bir alan adının backlink profiline dayanarak ürettiği tahmini otorite skoru. Google'ın resmî metriği değildir.
Doorway Sayfa
Doorway Page
Yalnızca aramadan trafik toplamak için üretilen, kullanıcıyı başka sayfaya aktaran içeriksiz sayfalar.
Dönüşüm (Conversion)
Kullanıcının, önceden tanımlanmış hedef eylemi gerçekleştirmesi: satın alma, form gönderimi, arama, uygulama kurulumu.
Dönüşüm Hunisi (Funnel)
Kullanıcının farkındalıktan satın almaya kadar geçtiği aşamaların, her adımda daralan bir hacimle modellenmesi.
Dönüşüm Oranı (CVR)
Conversion Rate
Dönüşüm sayısının tıklama veya oturum sayısına oranı.
Drip Kampanya
Drip Campaign
Önceden tanımlı aralıklarla otomatik gönderilen e-posta serisi.
Dropshipping
Stok tutmadan, siparişin tedarikçiden doğrudan sevk edildiği satış modeli.
DSP (Demand Side Platform)
Reklamverenin envanter satın aldığı talep tarafı platformu.
Durum Tespiti (Due Diligence)
Yatırım öncesi hukuki, finansal ve teknik inceleme süreci.
Duyarlı Tasarım (Responsive Design)
Arayüzün, ekran boyutuna göre otomatik uyarlanması.
Düşünce Liderliği (Thought Leadership)
Kategoriye dair özgün görüş ve veri üreterek otorite inşa etme yaklaşımı.
Düşünce Zinciri (Chain of Thought)
Modelin, sonuca ulaşırken ara adımları açıkça üretmesi. Çok adımlı akıl yürütme gerektiren görevlerde isabeti artırır.

E

E-E-A-T
Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness
Deneyim, Uzmanlık, Otorite ve Güvenilirlik. Özellikle sağlık ve finans gibi hassas kategorilerde içerik kalitesi değerlendirme çerçevesi.
E-kitap
E-book
Bir konuyu bütünsel biçimde ele alan, indirilebilir uzun format içerik.
E-posta Listesi (Mailing List)
İzinli abonelerin, segment ve onay durumu bilgisiyle tutulduğu veri tabanı.
E-posta Pazarlaması
Email Marketing
İzinli abone listesine yönelik, segmentli ve ölçümlenebilir e-posta iletişimi.
E-ticaret (E-commerce)
Ürün ve hizmetlerin dijital kanallar üzerinden satışı.
Editoryal Rehber (Style Guide)
Dil, ton, terminoloji ve görsel kullanım kurallarını standartlaştıran doküman.
Erişilebilirlik (a11y)
Arayüzün, engelli kullanıcılar dâhil herkes tarafından kullanılabilir olması.
Erişim (Reach)
Reklamı en az bir kez gören tekil kullanıcı sayısı.
Erken Benimseyenler (Early Adopters)
Ürünü olgunlaşmadan deneyen, geri bildirim üretme eğilimi yüksek ilk kullanıcı grubu.
Eşleme Türleri (Match Types)
Geniş, sıralı ve tam eşleme. Anahtar kelimenin hangi sorgu varyasyonlarını tetikleyeceğini belirler.
Etiket Yönetimi (Tag Management)
İzleme kodlarının merkezî bir arayüzden yayımlanması, sürümlenmesi ve geri alınabilmesi.
Etkileşim (Engagement)
Kullanıcının içerikle kurduğu her aktif temas: beğeni, yorum, paylaşım, kaydetme, tıklama.
Etkileşim Oranı (Engagement Rate)
Beğeni, yorum, paylaşım ve kaydetme toplamının erişime veya takipçi sayısına oranı.
Etkileşim Süresi (Engagement Time)
Sayfanın tarayıcıda aktif ve önde bulunduğu süre. Oturum süresine kıyasla daha isabetli bir dikkat göstergesidir.
Etkileşimli Oturum Oranı (Engagement Rate)
GA4'te belirli süre, sayfa sayısı veya dönüşüm eşiğini aşan oturumların payı.
Etkinlik Tabanlı Ölçüm (Event-based)
Her kullanıcı eyleminin, parametreleriyle birlikte tekil etkinlik olarak kaydedilmesi.
Evergreen İçerik
Evergreen Content
Zamana bağlı olmayan, uzun vadede trafik üretmeye devam eden içerik türü.

F

Farklılaştırma (Differentiation)
Ürün veya markanın, rakiplerden ayrışan ve tercih nedeni oluşturan özelliklerinin belirginleştirilmesi.
FID (First Input Delay)
Core Web Vitals'ın eski etkileşim metriği. Mart 2024 itibarıyla yerini INP almıştır; güncel raporlamada INP esas alınmalıdır.
Filtreli Navigasyon (Faceted Navigation)
E-ticarette filtre kombinasyonlarının ürettiği sayısız URL. Kontrol edilmezse tarama bütçesini tüketir ve yinelenen içerik üretir.
Fine-tuning
Genel amaçlı bir modelin, alana özgü veriyle yeniden eğitilerek uzmanlaştırılması.
Flywheel (Çark Modeli)
Huni yerine, memnun müşterinin yeni müşteri getirerek döngüyü hızlandırdığı büyüme modeli.
Form Optimizasyonu
Form Optimization
Alan sayısı, sıralama, doğrulama ve hata mesajlarının dönüşüm lehine düzenlenmesi.
Freemium
Ücretsiz temel sürümün, ücretli üst katmana geçiş için giriş kapısı olarak kullanıldığı model.
Frekans (Frequency)
Tekil kullanıcı başına ortalama gösterim sayısı. Yüksek frekans reklam yorgunluğuna yol açar.
Frekans Sınırı (Frequency Capping)
Tekil kullanıcıya gösterilecek maksimum reklam sayısının sınırlandırılması. Reklam yorgunluğuna karşı birincil önlemdir.
Fulfillment
Sipariş toplama, paketleme, sevkiyat ve iade süreçlerinin bütünü.
Full-Service Ajans
Full-Service Agency
Strateji, kreatif, medya ve prodüksiyon hizmetlerini tek çatı altında sunan ajans modeli.

G

GA4 (Google Analytics 4)
Etkinlik tabanlı veri modeliyle çalışan, platformlar arası ölçüm sunan analitik sürümü.
Gated / Ungated İçerik
Gated / Ungated Content
Form arkasına konumlanmış ve serbest erişimli içerik ayrımı. Gated içerik lead üretir, ungated içerik erişim ve SEO değeri üretir.
GDPR
General Data Protection Regulation
Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü. AB'deki kullanıcıların verisini işleyen tüm kurumları bağlar.
Gelir Modeli
Revenue Model
Değerin paraya dönüştürülme biçimi: abonelik, işlem komisyonu, lisans, reklam, kullanım bazlı.
Gelir Operasyonları (RevOps)
Pazarlama, satış ve müşteri başarısı operasyonlarının tek veri modeli ve ortak hedef altında birleştirilmesi.
Gelir Takibi (Revenue Tracking)
Dönüşümlerin parasal değerle birlikte ölçümlenerek kanal bazlı kârlılığın hesaplanması.
GEO (Generative Engine Optimization)
Markanın, üretken yapay zekâ motorlarının (ChatGPT, Gemini, Perplexity, AI Overviews) yanıtlarında kaynak ve referans olarak yer alması için yapılan optimizasyon.
Geri Ödeme Süresi (Payback Period)
Edinme maliyetinin, müşteriden elde edilen gelirle karşılanma süresi.
Girişim (Startup)
Tekrarlanabilir ve ölçeklenebilir bir iş modeli arayışındaki, yüksek belirsizlik altında çalışan erken aşama şirket.
Gizleme (Cloaking)
Arama motoru botuna ve kullanıcıya farklı içerik sunulması. Manuel işlemle sonuçlanır.
Gizlenen Sorgular (Anonymized Queries)
Search Console'un, gizlilik eşiğinin altındaki düşük hacimli sorguları raporlamaması. Toplam tıklama ile sorgu bazlı toplamın tutmamasının ana nedenidir.
Go-to-Market (GTM)
Bir ürünün pazara sunulma planı: hedef segment, fiyatlama, kanal karması ve mesaj mimarisi.
Google AI Mode
Google'ın, aramanın tamamını konuşma tabanlı ve üretken yanıt akışına taşıyan modu.
Google Business Profile
İşletmenin harita ve yerel sonuçlardaki profili; yerel SEO'nun temel varlığı.
Google Discover
Arama yapılmadan, ilgi alanına göre sunulan içerik akışı. Haber ve görsel ağırlıklı sitelerde ciddi trafik kaynağıdır.
Google Tag Manager
Etiketlerin, koda müdahale etmeden merkezî olarak yönetildiği etiket yönetim sistemi.
Google-Extended
Google'ın, içeriğin üretken modellerde kullanılmasına dair iznin arama taramasından bağımsız yönetilmesini sağlayan direktif.
Gönderi Öne Çıkarma (Boosting)
Mevcut bir organik gönderiye bütçe verilerek erişiminin genişletilmesi. Tam kampanya kurulumundan daha sınırlı hedefleme sunar.
Görsel SEO
Image SEO
Dosya adı, alt metin, boyut, format ve çevresindeki bağlamın görsel aramada görünürlük için optimize edilmesi.
Görünürlük Skoru (Visibility)
Takip edilen sorgu setinde, sıralama ve arama hacmi ağırlıklandırılarak hesaplanan toplam organik görünürlük göstergesi.
Gösterim (Impression)
Reklamın kullanıcıya sunulma sayısı.
Gösteriş Metrikleri (Vanity Metrics)
İyi görünen ama karar üretmeyen ölçümler: takipçi sayısı, toplam gösterim, ham sayfa görüntüleme. Raporun değil sunumun metrikleridir.
Göz İzleme (Eye Tracking)
Kullanıcının bakış noktası ve tarama sırasının ölçülmesi. Isı haritasından farkı, fare değil göz hareketini kaydetmesidir.
GPTBot / ClaudeBot / PerplexityBot
Üretken motorların içerik toplama ve erişim botları. robots.txt üzerinden ayrı ayrı yönetilebilirler.
Growth Hacking
Hızlı deney döngüleriyle, düşük maliyetle ölçeklenebilir büyüme kanalı arama yöntemi.
GRP (Brüt Reyting Puanı)
Gross Rating Point
Erişim ile frekansın çarpımından elde edilen, geleneksel mecra baskısını ölçen standart birim.
GSYF (Girişim Sermayesi Yatırım Fonu)
Venture Capital Investment Fund
Girişimlere yatırım yapmak üzere kurulan, düzenlemeye tabi kolektif yatırım aracı.
Guardrail (Koruma Bandı)
Model çıktısının, tanımlı politika ve marka sınırları içinde kalmasını sağlayan denetim katmanı.
Güven Unsuru (Trust Signal)
SSL, iade politikası, güvenlik rozeti, gerçek iletişim bilgisi ve kurumsal şeffaflık gibi tereddüt azaltıcı ögeler.

H

Hak Ediş (Vesting) ve Cliff
Vesting and Cliff
Hisselerin zamana yayılarak hak edilmesi ve ilk hak ediş eşiğine kadar geçen bekleme süresi.
Halka Arz (IPO)
Initial Public Offering
Şirket paylarının borsada ilk kez halka satılması.
Halüsinasyon
Hallucination
Modelin, gerçekliğe dayanmayan ancak ikna edici görünen bilgi üretmesi. Marka bilgilerinin doğrulanmasını zorunlu kılar.
Harita Paketi (Local Pack)
Yerel sorgularda gösterilen, harita ve üç işletme kaydından oluşan blok.
Hashtag
İçeriği konu bazında sınıflandıran ve keşfedilebilirliği artıran etiket.
Header Bidding
Yayıncının envanterini birden fazla borsaya eş zamanlı sunarak gelirini artırdığı teknik.
Hedef Hesap Listesi (TAL)
Target Account List
ICP kriterlerine göre seçilmiş, isimle tanımlı hedef şirketler listesi.
Hedef Kitle (Target Audience)
Pazarlama faaliyetinin yöneltildiği, ortak ihtiyaç ve davranış özellikleri taşıyan kullanıcı grubu.
Hemen Çıkma Oranı (Bounce Rate)
Tek etkileşimle sonlanan oturumların oranı.
Hesap İstihbaratı (Account Intelligence)
Hedef şirketin büyüme, işe alım, teknoloji ve haber sinyallerinin toplanarak zamanlama kararına dönüştürülmesi.
Hesap Katmanlama (Account Tiering)
Hedef hesapların potansiyel değerine göre önceliklendirilmesi ve kaynak dağılımının buna bağlanması.
Hızlandırma Programı (Accelerator)
Belirli süreli, yoğun mentorluk ve genellikle hisse karşılığı sermaye sunan program.
Hikâye (Story)
24 saat sonra kaybolan, yüksek frekanslı ve etkileşim odaklı format.
Hisse Opsiyon Havuzu (ESOP)
Çalışanlara pay opsiyonu vermek için ayrılan hisse havuzu.
Hisse Yapısı Tablosu (Cap Table)
Pay sahipliğinin, opsiyonlar ve dönüştürülebilir araçlar dâhil dökümü.
Hreflang
Çok dilli veya çok bölgeli sitelerde, doğru dil sürümünün doğru kullanıcıya sunulmasını sağlayan etiket.
HTTPS / SSL
Hypertext Transfer Protocol Secure / Secure Sockets Layer
Veri aktarımının şifrelenmesi. Hem güven unsuru hem temel sıralama koşuludur.
Human in the Loop
Yapay zekâ çıktısının, üretim akışının kritik noktalarında insan denetimi ve onayından geçmesi ilkesi. Ölçek ile kaliteyi aynı anda korumanın yöntemidir.
Huni Analizi (Funnel Analysis)
Tanımlı adımlar arasındaki kullanıcı kaybının aşama bazında ölçülmesi.

I

ICP (İdeal Müşteri Profili)
Ideal Customer Profile
Ürünün en yüksek değeri ürettiği şirket profili: sektör, büyüklük, teknoloji yığını, olgunluk düzeyi. Personadan farkı, kişiyi değil şirketi tanımlamasıdır.
Identity Resolution
Farklı cihaz ve kanallardan gelen sinyallerin tek bir müşteri kimliğinde birleştirilmesi.
Inbound Marketing
Kullanıcıyı içerik, arama görünürlüğü ve değer üretimiyle markaya çeken; izinli ve talep tabanlı çalışan pazarlama yaklaşımı.
Incrementality (Artımsal Katkı)
Bir kanalın gerçekten yarattığı ek satış; reklam olmasa da gerçekleşecek satışlardan arındırılmış değer.
Influencer Pazarlaması
Influencer Marketing
Kendi topluluğuna sahip içerik üreticileri aracılığıyla marka mesajının aktarılması.
Insertion Order (IO)
Reklamveren ile mecra arasında yayın koşullarını bağlayan sipariş belgesi.
Isı Haritası (Heatmap)
Tıklama, kaydırma ve dikkat yoğunluğunun görsel olarak haritalanması.

İ

İç Linkleme (Internal Linking)
Site içi sayfalar arasındaki bağlantı mimarisi. Otorite akışını ve konusal ilişkiyi yönetir.
İçerik Brief'i (Content Brief)
Hedef sorgu, arama amacı, kapsanacak alt başlıklar, kaynaklar ve iç link hedeflerini tanımlayan üretim talimatı.
İçerik Çürümesi (Content Decay)
Yayımlandıktan sonra trafiği kademeli düşen içerikler. Güncelleme önceliklendirmesinin temel girdisidir.
İçerik Dağıtımı (Content Distribution)
Üretilen içeriğin sahip olunan, kazanılan ve ücretli kanallar üzerinden yayılma planı. Üretim kadar bütçe ve emek gerektirir.
İçerik Denetimi (Content Audit)
Mevcut içerik envanterinin performans, güncellik ve kanibalizasyon açısından değerlendirilmesi.
İçerik Kaynağı Doğrulama (C2PA)
Coalition for Content Provenance and Authenticity
Görsel ve videonun üretim geçmişinin, kriptografik meta veriyle belgelenmesi standardı.
İçerik Lisanslama (Content Licensing)
Yayıncıların, içeriklerinin model eğitimi veya erişimde kullanımını ücretli anlaşmaya bağlaması.
İçerik Pazarlaması
Content Marketing
Hedef kitleye değer üreten içerikler aracılığıyla talep yaratma ve marka otoritesi inşa etme yöntemi.
İçerik Sendikasyonu (Syndication)
İçeriğin başka yayınlarda yeniden yayımlanması. SEO açısından canonical kullanımı zorunludur.
İçerik Stratejisi
Content Strategy
Hangi konuda, hangi formatta, hangi kanalda ve hangi hedefle içerik üretileceğini tanımlayan plan.
İçerik Takvimi
Content Calendar
Üretim ve yayın süreçlerinin tarih, sorumlu ve kanal bazında planlandığı operasyonel doküman.
İçerik Yenileme (Refresh)
Performansı düşen mevcut içeriğin güncellenerek yeniden sıralamaya sokulması. Yeni içerik üretiminden genellikle daha yüksek getirilidir.
İkinci Taraf Veri (Second-party)
Bir iş ortağının birinci taraf verisinin, anlaşma çerçevesinde paylaşılması.
İletilebilirlik (Deliverability)
E-postanın spam klasörü yerine gelen kutusuna ulaşma yeteneği.
İlk Tıklama Atfı (First-Click Attribution)
Dönüşüm değerinin tamamını ilk temas noktasına atayan model. Talep yaratma kanallarının katkısını görünür kılar.
İnşa Et–Ölç–Öğren
Build–Measure–Learn
Yalın girişimin temel döngüsü: hipotezi ürünleştir, sonucu ölç, çıkarımla bir sonraki hipotezi kur.
İstatistiksel Anlamlılık
Statistical Significance
Test sonucunun rastlantısal olma olasılığının kabul edilebilir eşiğin altında olması.
İş Modeli Kanvası (Business Model Canvas)
İş modelinin dokuz bileşenini tek sayfada görselleştiren çerçeve.
İş Ortaklığı Pazarlaması (Partnership Marketing)
Tamamlayıcı markalarla ortak kitleye erişim sağlayan iş birliği modeli.
İşlemsel E-posta (Transactional Email)
Sipariş onayı, şifre sıfırlama gibi kullanıcı eylemiyle tetiklenen iletiler. Açılma oranları pazarlama e-postalarının çok üzerindedir ve ayrı altyapıdan gönderilmelidir.
İşlev Çağırma (Function Calling / Tool Use)
Modelin, yanıt üretirken harici araç veya API'yi çağırabilmesi.
İYS (İleti Yönetim Sistemi)
Turkish Commercial Electronic Message Management System
Türkiye'de ticari elektronik ileti onaylarının kayıt altına alındığı ulusal sistem.

J

JavaScript SEO
İçeriği istemci tarafında üretilen sitelerin taranabilir ve dizine eklenebilir hale getirilmesi.

K

Kalite Puanı (Quality Score)
Anahtar kelime, reklam metni ve açılış sayfası uyumunu değerlendiren 1–10 skoru. Tıklama maliyetini doğrudan etkiler.
Karşılama E-postası (Welcome Email)
Abonelikten hemen sonra gönderilen ilk ileti. Liste yaşam döngüsünün en yüksek etkileşimli gönderimidir.
Kategori Sayfası
Category Page
Ürün gruplarını listeleyen sayfa tipi. E-ticarette en yüksek organik trafik potansiyeli genellikle buradadır.
Kırıntı Navigasyonu (Breadcrumb)
Kullanıcının site hiyerarşisindeki konumunu gösteren gezinme izi. Yapısal veriyle işaretlendiğinde SERP'te de görünür.
Kısa Kuyruk Anahtar Kelime (Head Keyword)
Yüksek hacimli, jenerik ve rekabeti yoğun sorgular. Niyeti belirsiz olduğu için dönüşüm oranı düşüktür.
Kısa Video (Reels / Shorts)
Dikey ve kısa formatlı video; platformların erişim dağıtımında öncelik verdiği format.
Kıtlık ve Aciliyet
Scarcity and Urgency
Sınırlı stok veya süreli teklif ile karar hızlandırma. Gerçek olmadığında güveni zedeler.
Kıyaslama (Benchmarking)
Performansın, sektör ortalaması veya belirlenmiş rakiplerle karşılaştırılması.
Kohort Analizi
Cohort Analysis
Aynı dönemde edinilen müşteri gruplarının zaman içindeki davranışının karşılaştırılması.
Konu Haritası (Topical Map)
Bir alandaki tüm alt konuların ve aralarındaki ilişkilerin, üretim sırasıyla birlikte çıkarılması.
Konu Satırı (Subject Line)
Açılma kararını belirleyen ilk temas metni.
Konuk Yazarlık (Guest Posting)
Başka bir yayında içerik yayımlayarak erişim ve bağlantı kazanımı. Ölçeklendirildiğinde spam politikası kapsamına girer.
Konumlandırma (Positioning)
Markanın, hedef kitlenin zihninde rakiplere göre işgal ettiği yerin bilinçli olarak tasarlanması.
Konusal Otorite (Topical Authority)
Bir konu alanının bütününü kapsayan içerik derinliği sayesinde kazanılan kategori otoritesi.
Konuşma Tabanlı Arama (Conversational Search)
Sorgunun tek seferlik değil, bağlamı taşıyan diyalog olarak ilerlemesi.
Konuşma Tabanlı Pazarlama (Conversational Marketing)
Form yerine gerçek zamanlı diyalog (sohbet, mesajlaşma) üzerinden nitelendirme ve yönlendirme.
KOSGEB Destekleri
KOSGEB SME Support Programs
Küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik, girişimcilik ve Ar-Ge odaklı kamu destek programları.
Kosinüs Benzerliği
Cosine Similarity
İki vektör arasındaki anlamsal yakınlığın ölçülme yöntemi.
KPI (Temel Performans Göstergesi)
Key Performance Indicator
Hedefe ilerlemeyi ölçen, sınırlı sayıda ve karar üretebilen metrik.
Kreatif Brief
Creative Brief
Kreatif üretim öncesinde hedef, kitle, mesaj, ton, zorunlu unsurlar ve teslim formatını tanımlayan talimat dokümanı.
Kriz İletişimi
Crisis Communication
Olumsuz gündemin hızla tespit edilip, tanımlı eskalasyon ve yanıt protokolüyle yönetilmesi.
Kullanıcı Etkileşim Sinyalleri (Navboost)
Sorgu-sonuç etkileşim verisinin sıralamada kullanılması. Marka aramaları ve tıklama davranışının dolaylı etkisi buradan gelir.
Kullanıcılar Bunları da Sordu (People Also Ask)
SERP'te açılır biçimde sunulan ilişkili soru kutusu. İçerik planlaması için doğrudan sorgu kaynağıdır.
Kullanılabilirlik Testi
Usability Testing
Gerçek kullanıcıların görev tabanlı gözlemiyle arayüz sorunlarının tespiti.
Kuluçka Merkezi (Incubator)
Fikir aşamasındaki girişimlere mekân, mentorluk ve temel kaynak sağlayan yapı.
Kurucu / Kurucu Ortak (Founder / Co-founder)
Girişimi kuran ve hisse sahipliğiyle birlikte sorumluluğu taşıyan kişi.
Kurucu-Pazar Uyumu (Founder-Market Fit)
Kurucunun deneyim, ağ ve sezgilerinin, girdiği pazarla örtüşme derecesi. Yatırımcıların erken aşamada en çok tarttığı kriterlerdendir.
KVKK
Turkish Personal Data Protection Law
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Türkiye'de kişisel veri işleme faaliyetlerinin yasal çerçevesi.

L

Land and Expand
Küçük bir ekip veya kullanım alanında başlayıp, kurum içinde yayılarak büyüme stratejisi.
Lansman (Launch)
Yeni ürün veya markanın pazara sunulduğu, kanalların eş zamanlı devreye alındığı dönem.
Lazy Loading
Görsel ve medyanın, görünür alana girdiğinde yüklenmesi. Yanlış kurgulandığında içeriğin taranmamasına yol açar.
LCP / INP / CLS
Largest Contentful Paint / Interaction to Next Paint / Cumulative Layout Shift
Sırasıyla en büyük içerik ögesinin yüklenme süresi, etkileşime yanıt gecikmesi ve görsel kayma miktarı.
Lead Kalitesi (Lead Quality)
Gelen kayıtların, ICP'ye uygunluk ve satışa dönüşme olasılığı açısından değerlendirilmesi. Lead sayısı tek başına kanal performansını göstermez.
Lead Magnet
İletişim bilgisi karşılığında sunulan değerli içerik veya araç (kontrol listesi, şablon, hesaplayıcı).
Lead Nurturing
Henüz satın almaya hazır olmayan adayın, planlı içerik akışıyla olgunlaştırılması.
Lead Scoring
Potansiyel müşterinin, davranış ve profil kriterlerine göre puanlanarak önceliklendirilmesi.
Lead Üretimi (Lead Generation)
Potansiyel müşteri iletişim bilgisinin toplanmasına yönelik faaliyetler. Talep yaratmadan farkı, mevcut ilgiyi kayda dönüştürmesidir.
Lead Yönlendirme (Lead Routing)
Gelen kayıtların, tanımlı kurallarla doğru satış temsilcisine otomatik atanması. Yanıt süresi dönüşümü doğrudan etkiler.
Liste Büyüme Oranı
List Growth Rate
Yeni abonelerden çıkanların düşülmesiyle hesaplanan net liste büyümesi.
LLM (Large Language Model)
Büyük dil modeli. Geniş metin korpusları üzerinde eğitilmiş, doğal dil üretebilen model ailesi.
LLM Yönlendirme Trafiği (LLM Referral Traffic)
Üretken motorlardaki alıntılardan siteye gelen ziyaretler. Hacmi düşük, dönüşüm niyeti genellikle yüksektir.
llms.txt
Sitenin, dil modellerine hangi içeriklerin öncelikli olduğunu bildirmesi için önerilen standart dosya.
Log Dosyası Analizi
Log File Analysis
Sunucu kayıtları üzerinden botların siteyi gerçekte nasıl taradığının incelenmesi.
LSI (Latent Semantic Indexing)
Ana konuyla anlamsal olarak ilişkili terimler. Google'ın kullandığını doğruladığı bir teknik değildir; sektörde bağlamsal kelime örtüsünü ifade etmek için kullanılır.
LTV / CLV (Müşteri Yaşam Boyu Değeri)
Lifetime Value / Customer Lifetime Value
Bir müşterinin ilişki süresi boyunca ürettiği toplam net değer.
LTV:CAC Oranı
LTV:CAC Ratio
Büyümenin sürdürülebilirliğinin temel göstergesi. Genel kabul gören sağlıklı eşik 3:1'dir.

M

M&A (Birleşme ve Satın Alma)
Mergers and Acquisitions
Şirketin başka bir şirketle birleşmesi veya satın alınması.
Manuel İşlem (Manual Action)
İnceleme ekibinin, politika ihlali nedeniyle siteye uyguladığı yaptırım. Search Console üzerinden bildirilir.
Marka Bahsi (Brand Mention)
Markanın, hesap etiketi verilmeksizin dahi anıldığı içerikler. Bağlantısız bahisler de otorite ve talep sinyali taşır.
Marka Bilinirliği (Brand Awareness)
Hedef kitlenin markayı tanıma ve hatırlama düzeyi; genellikle yardımlı/yardımsız hatırlama ve arama hacmi ile ölçülür.
Marka Değeri (Brand Equity)
Markanın adının kendisinin ürettiği ekonomik değer. Aynı ürünün markasız muadiline göre taşıdığı fiyat primiyle ölçülür.
Marka İmajı (Brand Image)
Markanın hedef kitlenin zihninde fiilen oluşan algısı. Kimlikten farkı, markanın değil kitlenin ürettiği olmasıdır.
Marka Kimliği (Brand Identity)
Markanın bilinçli olarak tasarladığı görsel ve sözel bütün: logo, renk, tipografi, ton, isim mimarisi.
Marka Sesi (Brand Voice)
Markanın tüm iletişim kanallarında tutarlı biçimde kullandığı ton, üslup ve kelime tercihleri bütünü.
Markalı / Markasız Sorgular (Branded vs. Non-Branded)
Marka adını içeren ve içermeyen aramalar. İkisini ayırmadan yapılan organik trafik raporu, SEO performansını sistematik olarak olduğundan iyi gösterir.
MarTech (Pazarlama Teknolojisi)
Pazarlama operasyonunu yürüten yazılım yığınının bütünü: analitik, otomasyon, CRM, içerik ve reklam araçları.
MCP (Model Context Protocol)
Modellerin harici veri kaynakları ve araçlarla standart biçimde bağlanmasını sağlayan açık protokol.
Medya Kiti (Media Kit)
Mecranın erişim, kitle profili ve reklam formatlarını tanıttığı satış dokümanı.
Medya Planı
Media Plan
Hedef kitleye hangi mecrada, hangi bütçeyle, hangi sıklıkta ulaşılacağının dönemsel planı.
Medya Satın Alma (Media Buy)
Reklam alanının, mecra veya platformdan pazarlık ya da açık artırmayla satın alınması.
Melek Yatırımcı (Angel Investor)
Erken aşamada kendi sermayesiyle yatırım yapan birey. Genellikle sermaye yanında ağ ve mentorluk sağlar.
Meta Açıklama (Meta Description)
SERP'te başlığın altında görünen özet metin. Doğrudan sıralama faktörü değildir, CTR'yi etkiler.
Meta Başlık (Title Tag)
Sayfanın SERP'te görünen tıklanabilir başlığı; hem sıralama hem tıklama oranı üzerinde etkilidir.
Meta Keywords
Sayfanın hedef kelimelerini listeleyen eski meta etiket. Google uzun süredir dikkate almaz; kullanımı yalnızca rakiplere strateji bildirir.
Meta Robots Etiketi
Meta Robots Tag
Sayfa bazında dizine ekleme ve bağlantı takibi davranışını belirleyen etiket (`index/noindex`, `follow/nofollow`, `max-snippet`, `noarchive`).
Metrik (Metric)
Ölçülen sayısal değer: oturum, gelir, tıklama, dönüşüm.
Microcopy
Arayüzdeki buton, form etiketi ve hata mesajı gibi kısa metinler. Dönüşüm oranı üzerinde orantısız etkiye sahiptir.
Mikro / Nano Influencer
Micro / Nano Influencer
Küçük ama yüksek etkileşimli ve niş kitleye sahip üreticiler. Genellikle daha yüksek dönüşüm verimliliği sunar.
Mikro Dönüşüm
Micro-Conversion
Nihai satın alma öncesindeki ara değer eylemleri (bülten kaydı, favoriye ekleme, demo talebi).
Misyon ve Vizyon Bildirisi
Mission and Vision Statement
Şirketin bugün ne için var olduğunu ve gelecekte ne olmayı hedeflediğini tanımlayan kurumsal ifadeler.
MMM (Pazarlama Karması Modellemesi)
Marketing Mix Modeling
Kanal yatırımlarının satışa etkisini, kullanıcı düzeyinde izleme olmadan istatistiksel olarak modelleyen yöntem.
Mobil Uygulama Pazarlaması
Mobile App Marketing
Uygulama indirme, aktivasyon ve tutundurma hedeflerine yönelik kanal ve kampanya yönetimi.
Mobile-First Indexing
Google'ın sıralama değerlendirmesini sayfanın mobil sürümü üzerinden yapması.
Model Çöküşü (Model Collapse)
Modellerin, ağırlıklı olarak yapay zekâ üretimi veriyle eğitilmesi sonucu çeşitlilik ve isabet kaybetmesi.
Model Payı (Share of Model)
Kategori sorgularında markanın, rakiplere kıyasla anılma payı. Share of Voice'un üretken motorlardaki karşılığıdır.
MQL / SQL
Marketing-Qualified Lead / Sales-Qualified Lead
Pazarlama tarafından nitelikli bulunan (MQL) ve satış tarafından doğrulanan (SQL) potansiyel müşteri aşamaları.
MRR / ARR
Monthly Recurring Revenue / Annual Recurring Revenue
Abonelik modellerinde aylık ve yıllık yinelenen gelir.
MUM
Multitask Unified Model
Çok dilli ve çok modlu anlama hedefleyen model. Karmaşık, çok adımlı sorgular için geliştirilmiştir.
Müşteri Başarısı (Customer Success)
Müşterinin üründen beklediği sonuca ulaşmasını proaktif olarak sağlayan yapı. Destekten farkı, talep beklememesidir.
Müşteri Genişletme (Expansion)
Mevcut müşteriden ek modül, koltuk veya hizmetle gelir büyütme. Net gelir tutundurmasının (NRR) kaynağıdır.
Müşteri Sadakati (Customer Loyalty)
Müşterinin, fiyat veya alternatif baskısına rağmen markayı tercih etmeye devam etme eğilimi.
Müşteri Tutundurma (Retention)
Mevcut müşterinin ilişkiyi sürdürmesini sağlamaya yönelik çalışmalar. Yeni müşteri edinmeye kıyasla belirgin biçimde düşük maliyetlidir.
Müşteri Yolculuğu (Customer Journey)
Kullanıcının markayla ilk temasından sadakat aşamasına kadar izlediği kanal ve etkileşim zinciri.
MVP (Minimum Uygulanabilir Ürün)
Minimum Viable Product
Varsayımı test etmeye yetecek en küçük ürün sürümü. Amacı satmak değil, öğrenmektir.

N

Nakit Ömrü (Runway)
Mevcut nakdin, bugünkü yakma hızıyla kaç ay yeteceği.
Nakit Yakma Hızı (Burn Rate)
Aylık net nakit tüketimi.
NAP Tutarlılığı
NAP Consistency (Name, Address, Phone)
İşletme adı, adres ve telefon bilgisinin tüm dizinlerde birebir aynı olması. Yerel sıralamada güven sinyalidir.
Native Reklam (Native Advertising)
Yayının kendi içerik formatına uyumlu biçimde sunulan, reklam olduğu etiketlenmesi gereken içerik.
Negatif Anahtar Kelime
Negative Keyword
Reklamın gösterilmemesi istenen sorguların hariç tutulması. Bütçe verimliliğinin temel kaldıracıdır.
Negatif SEO
Negative SEO
Rakip bir siteye zarar vermek amacıyla toksik bağlantı veya içerik kopyalama yoluyla yapılan saldırı.
Newsjacking
Güncel bir gündem maddesinin, marka mesajına hızla bağlanarak erişim fırsatına dönüştürülmesi. Zamanlama ve bağlam riski yüksektir.
Newsletter
Abonelik tabanlı, düzenli yayımlanan e-posta içerik formatı. Algoritmadan bağımsız, sahip olunan kanal avantajı sunar.
NLP (Doğal Dil İşleme)
Natural Language Processing
Metnin, makine tarafından anlamlandırılmasını sağlayan yöntem ailesi.
Nofollow / Dofollow / Sponsored / UGC
Bağlantının arama motoruna nasıl yorumlanacağını bildiren `rel` öznitelikleri. Sponsorlu ve kullanıcı üretimi bağlantılar ayrıca etiketlenmelidir.
Noindex
Bir sayfanın dizine eklenmemesini bildiren direktif. Taramayı engellemez; robots.txt ile birlikte yanlış kullanıldığında direktif hiç okunamaz.
North Star Metric
Ürünün müşteriye ürettiği değeri en iyi temsil eden ve tüm ekibin hizalandığı tek metrik.
NPS (Net Tavsiye Skoru)
Net Promoter Score
Müşterinin markayı tavsiye etme olasılığını ölçen, −100 ile +100 arasında değer alan gösterge.
NRR (Net Gelir Tutundurma)
Net Revenue Retention
Mevcut müşteri tabanından gelen gelirin, genişleme ve kayıplar dâhil dönemsel değişimi. %100'ün üzeri, kayıpların genişlemeyle fazlasıyla telafi edildiğini gösterir.

O

Odak Grup (Focus Group)
Moderatör eşliğinde yürütülen küçük grup tartışmasıyla nitel içgörü toplama yöntemi.
Off-Page SEO
Site dışı otorite sinyalleri: backlink profili, marka zikirleri, dijital PR.
OKR
Objectives and Key Results
Hedef ve ölçülebilir anahtar sonuçlar yöntemiyle şirket odağının yönetilmesi.
Omnichannel
Tüm kanalların tek bir müşteri profili ve tutarlı deneyim etrafında bütünleşik çalıştığı model. Çok kanallılıktan (multichannel) farkı, kanallar arası veri sürekliliğidir.
On-Page SEO
Sayfa içi optimizasyon: başlık etiketleri, içerik yapısı, iç linkleme, görsel optimizasyonu.
Open Graph / Twitter Card
İçeriğin sosyal platformlarda nasıl görüneceğini belirleyen meta etiketler. Paylaşım tıklama oranını doğrudan etkiler.
Organik Erişim
Organic Reach
Ücretli destek olmadan içeriğin ulaştığı tekil kullanıcı sayısı.
Organik Trafik
Organic Traffic
Ücretli reklam olmaksızın arama sonuçlarından gelen ziyaret hacmi.
Ortalama Anlaşma Büyüklüğü (Average Deal Size)
Kapanan satışların ortalama parasal değeri. Hedef kitle kaymalarının en erken göstergesidir.
Ortalama Oturum Süresi
Average Session Duration
Oturumların ortalama uzunluğu. Sekme arka planda açık kaldığında yanıltıcı olabilir.
Ortalama Pozisyon
Average Position
Bir sorgu veya sayfa için ölçülen sıralamaların ağırlıklı ortalaması. Tek başına yanıltıcıdır; gösterim hacmiyle birlikte okunmalıdır.
Otomasyon Akışı (Workflow)
Tetikleyici, koşul ve aksiyon zincirinden oluşan otomatik iletişim senaryosu.
Oturum (Session)
Kullanıcının site üzerindeki kesintisiz etkileşim dönemi.
Oturum Kaydı (Session Recording)
Kullanıcı etkileşimlerinin anonim biçimde kaydedilerek izlenmesi.
Outbound Marketing
Mesajın hedef kitleye markadan doğru itildiği (soğuk arama, display reklam, kitlesel e-posta) klasik yaklaşım.

Ö

Ödeme Süreci (Checkout)
Sepetten sipariş onayına kadarki adımlar. E-ticarette en yüksek kullanıcı kaybının yaşandığı bölümdür.
Ölüm Vadisi (Valley of Death)
Ürün geliştirme harcamalarının başladığı, gelirin ise henüz oluşmadığı nakit açısından en kırılgan dönem.
Ön İzleme Metni (Preheader)
Gelen kutusunda konu satırının yanında görünen tamamlayıcı özet. Boş bırakıldığında e-postanın ilk satırı bu alana düşer.
Önbellek (Cache)
Tekrar kullanılacak verinin, erişimi hızlandırmak amacıyla geçici olarak saklanması.
Öne Çıkan Snippet (Featured Snippet)
Sorgunun cevabını organik sonuçların üstünde kutu içinde gösteren sonuç formatı; "sıfırıncı sıra" olarak da anılır.
Özel Hedef Kitle (Custom Audience)
Birinci taraf veriye (müşteri listesi, site trafiği, uygulama etkinliği) dayalı hedefleme segmenti.

P

PageSpeed Insights / Lighthouse / CrUX
Sırasıyla performans raporu aracı, laboratuvar testi motoru ve gerçek kullanıcı verisi (saha verisi) kaynağı. Laboratuvar ile saha verisi ayrımı raporlamada kritiktir.
Parametre
Parameter
Modelin eğitim sırasında öğrendiği ağırlık sayısı. Kapasiteye dair kaba bir göstergedir, tek başına kaliteyi belirlemez.
Parazit SEO (Site Reputation Abuse)
Otoriter bir sitenin itibarının, alakasız üçüncü taraf içeriklerini sıralatmak için kiralanması. Google'ın açıkça yaptırım uyguladığı ihlaldir.
Parçalama (Chunking)
Uzun içeriğin, erişim için anlamlı birimlere bölünmesi. Kötü parçalama, doğru içeriğin bulunamamasının en sık nedenidir.
Pasaj Sıralaması (Passage Ranking)
Sayfanın tamamı yerine, sorguya en uygun bölümünün değerlendirilmesi. İyi yapılandırılmış başlık hiyerarşisinin GEO'daki karşılığıdır.
Pazar Araştırması (Market Research)
Pazar büyüklüğü, rekabet ve müşteri ihtiyacına dair verinin sistematik toplanması ve analizi.
Pazar Payı (Market Share)
Markanın satışlarının, toplam kategori hacmine oranı.
Pazar Segmentasyonu
Market Segmentation
Pazarın demografik, davranışsal, coğrafi veya psikografik kriterlerle homojen alt gruplara ayrılması.
Pazarlama Analitiği (Marketing Analytics)
Tüm kanalların performans verisinin tek çerçevede birleştirilip bütçe kararına dönüştürülmesi. Web analitiğinden farkı, kanal ötesi olmasıdır.
Pazarlama Karması (4P)
Marketing Mix
Ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurma bileşenlerinin bütünü. Hizmet pazarlamasında insan, süreç ve fiziksel kanıt eklenerek 7P'ye genişletilir.
Pazarlama Materyalleri (Marketing Collateral)
Satış ve iletişim süreçlerinde kullanılan tüm hazır varlıklar: katalog, sunum, broşür, vaka çalışması, tek sayfalık özet.
Pazarlama Otomasyonu
Marketing Automation
Tekrarlayan pazarlama görevlerinin kural ve tetikleyicilerle otomatikleştirilmesi.
Pazarlama Stratejisi
Marketing Strategy
Hedef pazar, konumlandırma, kanal karması ve kaynak dağılımını tanımlayan üst düzey plan.
Pazaryeri (Marketplace)
Birden fazla satıcının aynı platform üzerinden satış yaptığı e-ticaret modeli.
Performance Max
Google'ın tüm envanterlerde tek kampanya altında otomatik dağıtım yapan kampanya türü.
Piksel (Pixel)
Reklam platformlarının dönüşüm ve kitle verisi toplamak için siteye yerleştirilen izleme kodu.
Pillar Page & İçerik Kümesi (Cluster)
Ana konuyu kapsayan merkezî sayfa ile ona bağlanan alt konu içeriklerinden oluşan mimari.
Pipeline (Satış Hattı)
Aşamalara göre sınıflanmış açık fırsatların toplamı.
Pitch Deck
Girişimin problem, çözüm, pazar, iş modeli, ekip ve finansal projeksiyonunu sunan yatırımcı sunumu.
Pivot
Öğrenilen veriye dayanarak ürün, kitle veya iş modelinde yön değiştirme. Başarısızlık değil, yönetilmiş bir karardır.
PMP (Private Marketplace)
Seçili reklamverenlere açık, davetli programatik envanter pazarı.
Podcast Pazarlaması
Podcast Marketing
Sesli içerik yoluyla niş kitlede otorite ve süreklilik inşası.
Potansiyel Müşteri (Lead)
İletişim bilgisini paylaşarak markayla ilişkiye giren, henüz satın alma yapmamış kişi.
PPC (Pay Per Click)
Tıklama başına ödeme modeliyle çalışan ücretli reklam yapısı.
PQL (Ürün Nitelikli Lead)
Product-Qualified Lead
Ücretsiz sürümde belirli kullanım eşiğini aşmış, satın almaya hazır kullanıcı. PLG modellerinin ana sinyalidir.
Privacy Sandbox
Tarayıcı düzeyinde, bireysel izleme olmadan reklam ölçümü ve hedeflemesi sağlamayı amaçlayan girişim.
Product-Market Fit
Ürünün, belirli bir pazar segmentinin gerçek ihtiyacını karşıladığını gösteren talep sinyali eşiği.
Programatik Reklamcılık
Programmatic Advertising
Reklam envanterinin otomatik açık artırma sistemleriyle gerçek zamanlı satın alınması.
Prompt
Modele verilen talimat metni; çıktının kapsamını, formatını ve tonunu belirler.
Prompt Engineering
İstenen çıktıyı tutarlı biçimde üretmek için talimatın yapılandırılması ve iteratif optimizasyonu.
Prompt Takibi (Prompt Tracking)
Belirlenen sorgu setinin düzenli aralıklarla modellere sorulup yanıtların kaydedilmesi. GEO raporlamasının temel yöntemidir.
Psikografi (Psychographics)
Değer, yaşam tarzı, ilgi ve tutum temelli kitle sınıflandırması. Demografinin açıklayamadığı tercih farklarını açıklar.

Q

QDF (Tazelik Hak Eden Sorgu)
Query Deserves Freshness
Güncellik ihtiyacı yüksek sorgularda, yeni içeriğin öne çıkarılması davranışı.

R

RAG (Retrieval-Augmented Generation)
Modelin yanıt üretirken harici bir kaynak havuzundan güncel bilgi çekmesi. AI arama motorlarının temel mimarisidir.
RankBrain
Google'ın, daha önce görülmemiş sorguları yorumlamak için kullandığı ilk makine öğrenmesi sıralama bileşeni.
Rate Card (Fiyat Listesi)
Mecranın reklam alanları için yayımladığı standart fiyat çizelgesi. Pazarlık taban noktasıdır.
Reddetme Dosyası (Disavow)
Zararlı bağlantıların değerlendirmeye alınmaması için Google'a bildirilmesi. Yalnızca manuel işlem riski varken kullanılmalıdır.
Rekabet Analizi
Competitive Analysis
Rakiplerin kanal karması, anahtar kelime portföyü, içerik stratejisi ve reklam yatırımının sistematik incelenmesi.
Rekabet Hendeği (Moat)
Rakiplerin kolayca taklit edemeyeceği kalıcı avantaj: ağ etkisi, veri birikimi, maliyet yapısı veya geçiş maliyeti.
Reklam Ağı (Ad Network)
Yayıncı envanterini toplayıp reklamverenlere paketleyerek sunan aracı yapı.
Reklam Grubu / Reklam Seti (Ad Group / Ad Set)
Kampanya altında hedefleme ve teklifin tanımlandığı orta katman. Google Ads'te reklam grubu, Meta'da reklam seti olarak adlandırılır.
Reklam Harcaması (Ad Spend)
Belirli bir dönemde reklam platformlarına aktarılan toplam bütçe.
Reklam Kampanyası (Campaign)
Ortak hedef ve bütçe altında toplanan reklam yapısının en üst katmanı.
Reklam Kreatifi (Creative)
Reklamın görsel, video ve tasarım bileşeni. Olgun hesaplarda performans farkının en büyük kaynağıdır.
Reklam Metni (Ad Copy)
Reklamın başlık, açıklama ve harekete geçirici mesaj metinleri.
Reklam Sahtekârlığı (Ad Fraud)
Bot trafiği, sahte tıklama ve envanter manipülasyonu yoluyla bütçenin boşa harcanması.
Reklam Sıralaması (Ad Rank)
Teklif, kalite puanı ve beklenen etkinin birleşiminden oluşan, reklamın konumunu belirleyen skor.
Reklam Uzantıları (Ad Extensions / Assets)
Arama reklamına eklenen site bağlantısı, telefon, fiyat, promosyon gibi ek bileşenler. Reklam alanını genişleterek tıklama oranını yükseltir.
Reklam Yorgunluğu (Ad Fatigue)
Aynı yaratıcının aşırı tekrarıyla performansın düşmesi.
Render Engelleyen Kaynaklar
Render-Blocking Resources
İlk boyamayı geciktiren senkron CSS ve JavaScript dosyaları.
Render Etme (Rendering)
Sayfanın nihai içeriğinin oluşturulma biçimi: CSR (istemci), SSR (sunucu), SSG (statik üretim), ISR (artımlı statik yenileme). SEO açısından SSR ve SSG en güvenli seçeneklerdir.
Rich Media
Video, ses veya etkileşim içeren gelişmiş reklam formatları.
Risk Sermayesi (Venture Capital)
Yüksek büyüme potansiyelli girişimlere, fon yapısı üzerinden yatırım yapan kurumsal sermaye.
RLHF
Reinforcement Learning from Human Feedback
İnsan geri bildiriminden pekiştirmeli öğrenme. Modelin yanıtlarının insan tercihleriyle hizalanmasında kullanılan eğitim aşaması.
ROAS (Reklam Harcaması Getirisi)
Return on Ad Spend
Reklamdan elde edilen gelirin reklam harcamasına oranı.
Robots.txt
Arama motoru botlarına hangi dizinlerin taranabileceğini bildiren kök dizin dosyası.
ROI (Yatırım Getirisi)
Return on Investment
Net kârın toplam yatırıma oranı. ROAS'tan farkı, tüm maliyet kalemlerini içermesidir.
RSS / İçerik Beslemesi
RSS (Really Simple Syndication) / Content Feed
İçeriğin, abonelik üzerinden otomatik dağıtıldığı standart yayın formatı.
RTB (Real-Time Bidding)
Her gösterim için milisaniyeler içinde yapılan açık artırma mekanizması.

S

SaaS (Hizmet Olarak Yazılım)
Software as a Service
Yazılımın, kurulum gerektirmeden abonelik karşılığında bulut üzerinden sunulması.
SAFE / Dönüştürülebilir Araç
Simple Agreement for Future Equity / Convertible Instrument
Değerleme yapmadan yatırım alıp, bir sonraki turda hisseye dönüşen finansman aracı.
Satın Alma Komitesi (Buying Committee)
B2B kararına dâhil olan çok kişili yapı. Kullanıcı, teknik onaycı, bütçe sahibi ve şampiyon rolleri farklı mesaj gerektirir.
Satın Alma Niyeti Verisi (Buyer Intent Data)
Kullanıcının araştırma davranışından çıkarılan, satın almaya yakınlık sinyali. B2B'de hesap önceliklendirmesinin temelidir.
Satış Döngüsü Süresi (Sales Cycle Length)
İlk temastan kapanışa kadar geçen ortalama süre.
Satış Etkinleştirme (Sales Enablement)
Satış ekibine, doğru anda doğru içerik, veri ve aracı sağlayan sistem.
Satış Ortaklığı (Affiliate Marketing)
Üçüncü tarafların, ürettikleri satış veya lead başına komisyon aldığı performans modeli.
Satış Ortaklığı Ağı (Affiliate Network)
Reklamverenler ile yayıncıları buluşturan, takip ve komisyon ödemesini yöneten aracı platform.
Sayfa Deneyimi (Page Experience)
Hız, mobil uyumluluk, güvenli bağlantı ve müdahaleci reklam yokluğunu kapsayan kullanıcı deneyimi sinyalleri bütünü.
Sayfa Görüntüleme (Pageview)
Bir sayfanın yüklenme sayısı; aynı oturumdaki tekrar yüklemeler dâhildir.
Sayfa Hızı Optimizasyonu
Page Speed Optimization
Yükleme süresini kısaltmaya yönelik teknik iyileştirmeler; hem SEO hem dönüşüm üzerinde doğrudan etkilidir.
Sayfalandırma (Pagination)
Uzun listelerin birden çok sayfaya bölünmesi. Yanlış kurgulandığında dizine ekleme ve kanibalizasyon sorunları üretir.
Scale-up
Ürün-pazar uyumunu kanıtlamış, odağı arayıştan ölçeklemeye kaymış girişim.
Search Console
Google'ın, sitenin arama performansını ve teknik durumunu raporladığı ücretsiz aracı.
Segmentasyon
Segmentation
Listenin davranış, ilgi ve yaşam döngüsü aşamasına göre alt gruplara ayrılması.
SEM (Search Engine Marketing)
Arama motorlarında ücretli görünürlük elde etme çalışmalarının bütünü.
Semantik Arama
Semantic Search
Sorgunun kelime eşleşmesinden değil, anlamından hareketle yorumlanması.
Semantik SEO
Semantic SEO
Optimizasyonun kelime eşleşmesi yerine konu, varlık ve ilişki bütünlüğü üzerinden kurgulanması.
Sentiment Analizi
Sentiment Analysis
Marka etrafındaki konuşmaların olumlu, olumsuz ve nötr olarak sınıflandırılması.
SEO
Search Engine Optimization
Bir web sitesinin arama motorlarındaki organik görünürlüğünü teknik, içeriksel ve otorite boyutlarında artırma disiplini.
SEO Denetimi (Audit)
Teknik, içerik ve otorite katmanlarının sistematik taranarak önceliklendirilmiş aksiyon listesine dönüştürülmesi.
SEO Trafik Projeksiyonu (Forecasting)
Hedef sorgu hacmi, erişilebilir pozisyon ve CTR eğrisi üzerinden beklenen organik trafiğin modellenmesi.
Sepet Terk Oranı
Cart Abandonment Rate
Sepete ürün ekleyip satın almayı tamamlamayan kullanıcıların oranı.
SERP
Search Engine Results Page
Arama Motoru Sonuç Sayfası. Organik sonuçların yanında reklamlar, harita paketi, öne çıkan snippet ve AI özetleri barındırır.
SERP Analizi
SERP Analysis
Hedef sorgunun sonuç sayfasındaki içerik tipleri, format ve kapsamın incelenerek üretim kararının buna göre verilmesi.
SERP Özellikleri (SERP Features)
Klasik on mavi bağlantının dışındaki tüm sonuç biçimleri: öne çıkan snippet, harita paketi, görsel şeridi, video karuseli, AI özeti.
Seyreltme (Dilution)
Yeni pay ihracıyla mevcut ortakların yüzdesel payının azalması.
SGE (Search Generative Experience)
AI Overviews'un deneysel dönemdeki adı. Eski kaynaklarda bu adla geçer.
Share of Voice (SOV)
Markanın, kategorideki toplam iletişim hacmi içindeki payı. Reklam harcaması, arama görünürlüğü veya sosyal zikir üzerinden hesaplanabilir.
Sıcaklık (Temperature)
Çıktının rastgelelik düzeyini belirleyen parametre. Düşük değer tutarlılık, yüksek değer çeşitlilik üretir.
Sıfır Tıklama Araması (Zero-click Search)
Kullanıcının cevabı SERP üzerinde alıp hiçbir siteye tıklamadığı arama. AI özetleriyle birlikte payı artmaktadır.
Sıralama Takibi (Rank Tracking)
Hedef sorgulardaki konumun düzenli ölçülmesi. Kişiselleştirme ve konum farkları nedeniyle mutlak değil, eğilim verisi olarak okunmalıdır.
Sistem Talimatı (System Prompt)
Modelin rolünü, sınırlarını ve davranış kurallarını tanımlayan üst düzey talimat katmanı.
Site Bağlantıları (Sitelinks)
Marka sorgularında ana sonucun altında listelenen alt sayfa bağlantıları. Site mimarisi ve iç linklemenin çıktısıdır.
Site Mimarisi
Site Architecture
Sayfaların hiyerarşik ve bağlantısal düzeni. Otorite akışını ve konusal ilişkileri belirler.
Site Taşıma (Migration)
Alan adı, protokol, URL yapısı veya altyapı değişiminin, sıralama kaybı yaşanmadan yürütülmesi. Yönlendirme haritası zorunludur.
SMS Pazarlaması
SMS Marketing
Yüksek açılma oranı sunan izinli kısa mesaj kanalı. Türkiye'de İYS kapsamındadır.
Social Listening
Marka, rakip ve kategori hakkındaki sosyal konuşmaların sistematik izlenmesi.
Soğuk E-posta (Cold Email)
Önceden ilişki kurulmamış kişilere gönderilen ileti. Türkiye'de bireysel alıcılara ticari amaçlı gönderimi izne tabidir.
Sohbet Robotu (Chatbot)
Kullanıcı sorularını otomatik yanıtlayan, kural tabanlı veya dil modeli tabanlı arayüz.
Son Tıklama / Veri Odaklı Atıf
Last-Click / Data-Driven Attribution
Tüm değeri son temasa veren klasik model ile katkıyı istatistiksel olarak dağıtan model.
Sorgu Dağıtımı (Query Fan-out)
Üretken arama sistemlerinin, tek bir kullanıcı sorgusunu arka planda çok sayıda alt sorguya bölerek paralel arama yapması. GEO'da içeriğin alt sorgulara da cevap vermesi gerekmesinin teknik nedenidir.
Sosyal Kanıt (Social Proof)
Yorum, puan, referans ve kullanım sayısı gibi güven artırıcı unsurlar.
Sosyal Medya Pazarlaması
Social Media Marketing
Sosyal platformların organik ve ücretli bileşenlerinin, tanımlı pazarlama hedeflerine yönlendirilmesi. Günlük yönetim operasyonundan farkı, strateji ve ölçüm çerçevesi olmasıdır.
Sosyal Medya Yönetimi
Social Media Management
İçerik üretimi, yayın planlaması, topluluk yönetimi ve performans raporlamasını kapsayan bütünsel operasyon.
Sosyal Ticaret (Social Commerce)
Satın alma sürecinin sosyal platform içinde tamamlanması.
Spam Skoru
Spam Score
İçerik, gönderim davranışı ve alan adı itibarı üzerinden hesaplanan spam olma olasılığı.
SPF / DKIM / DMARC
Sender Policy Framework / DomainKeys Identified Mail / Domain-based Message Authentication, Reporting and Conformance
Gönderen kimliğini doğrulayan e-posta kimlik doğrulama protokolleri. Eksikliği doğrudan iletilebilirliği düşürür.
Sponsorlu İçerik (Sponsored Post)
Marka tarafından finanse edilen, platform üzerinde sponsorluk etiketiyle yayımlanan gönderi.
Squeeze Page
Tek amacı iletişim bilgisi toplamak olan, gezinme ögeleri kaldırılmış sadeleştirilmiş sayfa.
SSP (Supply Side Platform)
Yayıncının envanterini sattığı arz tarafı platformu.
Storyboard
Video veya reklam filminin sahne akışının, çekim öncesi görsel taslağı.
Storytelling
Mesajın, anlatı yapısı ve karakter kurgusu üzerinden aktarılması.
Sunucu Taraflı Etiketleme (Server-side Tagging)
Veri toplamanın tarayıcı yerine sunucu üzerinden yürütülmesi. Veri kaybını azaltır, kontrolü artırır.
Sürtünme (Friction)
Kullanıcıyı hedefe ulaşmaktan alıkoyan her türlü fazladan adım, belirsizlik veya gecikme.
SWOT Analizi
SWOT Analysis (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats)
Markanın güçlü ve zayıf yönleri ile dış çevredeki fırsat ve tehditlerin tek çerçevede değerlendirilmesi.

Ş

Şikâyet Oranı (Complaint Rate)
Alıcıların e-postayı istenmeyen olarak işaretleme oranı. Gönderen itibarını en hızlı bozan metriktir.

T

Tahmine Dayalı Analitik (Predictive Analytics)
Geçmiş veriden hareketle churn olasılığı, yaşam boyu değer veya satın alma eğiliminin modellenmesi.
Takip Sorgusu (Follow-up Query)
Kullanıcının ilk yanıtın ardından bağlamı koruyarak sorduğu derinleştirici sorgu.
Takipçi Büyüme Oranı
Follower Growth Rate
Belirli dönemdeki net takipçi artışının, dönem başı takipçi sayısına oranı.
Talep Yaratma (Demand Generation)
Henüz aktif arayışta olmayan kitlede kategori ihtiyacı oluşturmaya yönelik çalışmalar. Mevcut talebi yakalamaktan (demand capture) farkı budur.
TAM / SAM / SOM
Total / Serviceable Available / Serviceable Obtainable Market
Toplam erişilebilir pazar, hizmet verilebilir pazar ve gerçekçi biçimde ele geçirilebilir pazar. Pitch deck'te en sık abartılan üç sayıdır.
Tarama (Crawling)
Arama motoru botunun sayfaları keşfetme ve içeriklerini okuma süreci.
Tarama Bütçesi (Crawl Budget)
Bir botun belirli sürede siteye ayırdığı tarama kaynağı. Büyük sitelerde kritik bir teknik SEO değişkenidir.
Tavsiye Pazarlaması (Referral Marketing)
Mevcut müşterilerin, tanımlı teşvik mekanizmasıyla yeni müşteri getirmesi.
tCPA / tROAS
Target CPA / Target ROAS
Hedef edinme maliyeti ve hedef reklam getirisi bazlı otomatik teklif stratejileri.
Tekil Sayfa Görüntüleme (Unique Pageview)
Aynı oturum içindeki tekrarlanan görüntülemelerin tek sayıldığı ölçüm.
Tekil Ziyaretçi (Unique Visitor)
Tanımlı dönemde siteyi en az bir kez ziyaret eden tekil kişi sayısı. Oturum sayısından daima düşüktür.
Teklif Stratejisi (Bidding)
Kampanyanın hedefine göre teklif verme yönteminin belirlenmesi.
Teknik SEO
Technical SEO
Taranabilirlik, dizine eklenebilirlik, site mimarisi, hız ve yapısal veri gibi altyapı katmanı çalışmaları.
Teknoloji Yığını (Tech Stack)
Pazarlama ve satış operasyonunu yürüten araçların bütünü ve entegrasyon şeması.
Teknopark / Teknokent
Technology Park
Ar-Ge faaliyetlerine vergi ve sigorta avantajı sağlayan, üniversite bağlantılı teknoloji geliştirme bölgeleri.
Temas Noktası (Touchpoint)
Kullanıcının marka ile karşılaştığı her tekil nokta: bir reklam gösterimi, bir e-posta, bir mağaza ziyareti.
Temellendirme (Grounding)
Model yanıtının, doğrulanabilir harici kaynaklara dayandırılması. Halüsinasyona karşı birincil mekanizmadır.
Terk Edilmiş Sepet E-postası
Abandoned Cart Email
Satın almayı tamamlamayan kullanıcıya gönderilen hatırlatma akışı. E-ticarette en yüksek getirili otomasyonlardandır.
Term Sheet (Niyet Metni)
Yatırımın temel koşullarını bağlayıcı olmayan biçimde özetleyen ön anlaşma.
Teslim Edilme Oranı (Delivery Rate)
Gönderilen e-postaların alıcı sunucu tarafından kabul edilme oranı. Gelen kutusuna ulaşmayı garanti etmez.
Teşekkür Sayfası (Thank You Page)
Form gönderimi sonrası gösterilen sayfa. Dönüşüm ölçümünün ve bir sonraki adıma yönlendirmenin yapıldığı noktadır.
Tetikleyici (Trigger)
Otomasyon akışını başlatan olay veya koşul.
Tıklama Derinliği (Click Depth)
Bir sayfaya ana sayfadan kaç tıklamayla ulaşıldığı. Derinleşen sayfaların taranma ve sıralama şansı düşer.
Tıklanma Oranı (CTR / CTOR)
Click-Through Rate / Click-to-Open Rate
Tıklamanın gönderime (CTR) ve açılmaya (CTOR) oranı. CTOR, içerik kalitesinin daha isabetli göstergesidir.
Tirai / Erişim Beyanı (Circulation)
Basılı mecranın dağıtım adedi. Bağımsız denetim kuruluşlarınca doğrulanması beklenir.
TOFU / MOFU / BOFU
Top / Middle / Bottom of the Funnel
Huninin üst (Top), orta (Middle) ve alt (Bottom) katmanları. Her katman farklı içerik türü, farklı KPI ve farklı teklif stratejisi gerektirir.
Token
Modelin metni işlerken kullandığı en küçük birim. Maliyet ve sınırlar token üzerinden hesaplanır.
Toksik Bağlantı
Toxic Backlink
Spam, alakasız veya satın alınmış kaynaklardan gelen, risk taşıyan geri bağlantı.
Topluluk Yönetimi (Community Management)
Yorum, mesaj ve grup etkileşimlerinin marka sesiyle ve tanımlı yanıt süresiyle yönetilmesi.
Trend Analizi
Trend Analysis
Metriklerin zaman içindeki yön ve hızının, mevsimsellikten arındırılarak değerlendirilmesi.
TTFB (Time to First Byte)
Sunucunun ilk bayt yanıtını üretme süresi; barındırma ve backend performansının doğrudan göstergesi.
Tutundurma Karması (Promotional Mix)
Reklam, halkla ilişkiler, satış promosyonu, kişisel satış ve doğrudan pazarlamanın bileşim oranı.
TÜBİTAK Girişimcilik ve Ar-Ge Destekleri
TÜBİTAK Entrepreneurship and R&D Support Programs
Teknoloji odaklı girişimlere sermaye benzeri hibe ve Ar-Ge proje desteği sağlayan programlar (1512, TEYDEB).

U

Uçurumu Aşmak (Crossing the Chasm)
Erken benimseyenlerden ana akım pazara geçiş eşiği. Birçok girişimin takıldığı kritik aşamadır.
UGC (Kullanıcı Üretimi İçerik)
User-Generated Content
Müşteriler tarafından üretilen yorum, görsel ve video içerikler. Güven sinyali olarak yüksek dönüşüm etkisi taşır.
UI (Kullanıcı Arayüzü)
User Interface
Etkileşimin gerçekleştiği görsel ve işlevsel arayüz katmanı.
Uluslararası SEO
International SEO
Dil, bölge ve para birimi farklılaşmalarının; hreflang, URL yapısı ve içerik yerelleştirmesiyle yönetilmesi.
Unicorn / Decacorn
Değerlemesi 1 milyar doları ve 10 milyar doları aşan özel şirketler.
Upsell / Cross-sell
Daha üst segment ürüne yönlendirme ve tamamlayıcı ürün önerisi.
URL Yapısı (Slug)
URL'nin okunabilir, kısa ve hiyerarşiyi yansıtan biçimde kurgulanması.
USP (Unique Selling Proposition)
Rakiplerin taklit edemediği, satın alma kararını tetikleyen benzersiz farklılaşma unsuru.
UTM Parametreleri
UTM Parameters (Urchin Tracking Module)
Trafik kaynağını, aracını ve kampanyasını URL üzerinden etiketleyen izleme parametreleri.
UX (Kullanıcı Deneyimi)
User Experience
Kullanıcının ürünle etkileşiminin bütününden edindiği deneyim.
Uzun Kuyruk (Long-tail)
Düşük hacimli ama yüksek niyetli, çok kelimeli spesifik sorgular. Toplamda organik trafiğin büyük bölümünü oluşturur.

Ü

Ücretli Arama (Paid Search)
Arama sonuçlarındaki reklam alanlarının satın alınması. Organik arama ile aynı sorguyu hedefler, farklı mekanizmayla çalışır.
Ücretli Erişim
Paid Reach
Reklam bütçesiyle satın alınan erişim hacmi.
Ücretli Sosyal (Paid Social)
Sosyal platformlarda bütçeyle satın alınan erişim, etkileşim ve dönüşüm kampanyaları.
Üçüncü Taraf Veri (Third-party)
Doğrudan ilişki olmadan, veri sağlayıcılardan temin edilen kitle verisi.
Üretken Yapay Zekâ (Generative AI)
Metin, görsel, ses ve video üretebilen model ailesi.
Ürün Feed'i / Merchant Center
Product Feed / Merchant Center
Ürün verilerinin reklam platformlarına yapılandırılmış biçimde aktarıldığı katalog altyapısı.
Ürün Odaklı Büyüme (PLG)
Product-Led Growth
Edinim, dönüşüm ve genişlemenin satış ekibi yerine ürünün kendisi üzerinden yürütülmesi.
Ürün Öneri Motoru (Recommendation Engine)
Kullanıcı davranışı ve ürün benzerliğinden hareketle kişiselleştirilmiş öneri üreten sistem. E-ticarette sepet değerinin temel kaldıracıdır.
Ürün Sayfası
Product Page
Satın alma kararının verildiği sayfa. Görsel, açıklama, sosyal kanıt ve stok bilgisinin dönüşüm üzerinde doğrudan etkisi vardır.
Ürün Yaşam Eğrisi (Product Lifecycle)
Ürünün giriş, büyüme, olgunluk ve gerileme aşamaları. Her aşama farklı pazarlama karması gerektirir.

V

Vaka Çalışması (Case Study)
Bir müşteri projesinin problem–yöntem–sonuç kurgusuyla, ölçülebilir çıktılar üzerinden anlatımı.
Varlık (Entity) SEO
Entity SEO
İçeriğin, anahtar kelimeler yerine tanımlı varlıklar (marka, kişi, ürün, konum) ve bunlar arası ilişkiler üzerinden optimize edilmesi.
Varlık Belirginliği (Entity Salience)
Bir varlığın, metin içinde ne kadar merkezî olduğunun algoritmik ölçümü.
Varlık Tutarlılığı (Entity Consistency)
Marka adı, tanımı, kurucu ve konum bilgisinin tüm kaynaklarda birebir aynı olması. Modeller çelişkili bilgide markayı atlar.
Vektör Gömme (Embedding)
Metnin anlamsal içeriğini sayısal vektöre dönüştürme yöntemi. Benzerlik hesaplamalarının temelidir.
Vektör Veritabanı
Vector Database
Gömme vektörlerinin saklandığı ve benzerlik sorgusuyla eriştiği veri tabanı. RAG mimarisinin bileşenidir.
Veri Ambarı / ETL
Data Warehouse / Extract, Transform, Load
Farklı kaynaklardan veriyi çekme, dönüştürme ve merkezî depoya yükleme süreci.
Video Pazarlaması
Video Marketing
Video formatının, huninin farklı katmanlarında erişim ve dönüşüm amacıyla kullanılması.
Video SEO / YouTube SEO
Video başlığı, açıklaması, transkripti ve yapısal verisinin hem YouTube içi hem SERP görünürlüğü için optimize edilmesi.
View-through Dönüşüm
View-Through Conversion
Reklamı gören ama tıklamayan kullanıcının sonradan gerçekleştirdiği dönüşüm.
Viewability (Görülebilirlik)
Reklamın, ekranda gerçekten görülebilir konumda ve sürede gösterilme oranı.
Viral Pazarlama
Viral Marketing
İçeriğin, kullanıcılar arası paylaşımla katlanarak yayılmasına dayalı yaklaşım. Planlanabilir değil, olasılığı artırılabilir bir sonuçtur.

W

WCAG
Web Content Accessibility Guidelines
Web içeriği erişilebilirlik kılavuzları. A, AA ve AAA uyum düzeylerini tanımlar; kurumsal projelerde genellikle AA hedeflenir.
Web Analitiği
Web Analytics
Site ve uygulama üzerindeki kullanıcı davranışının toplanması, işlenmesi ve yorumlanması.
Webhook
Bir olay gerçekleştiğinde hedef sisteme anlık veri gönderen tetikleyici mekanizma. API'den farkı, sorgulamaya değil olaya dayalı çalışmasıdır.
Webinar (Çevrim İçi Seminer)
Canlı veya kayıtlı çevrim içi sunum. B2B'de nitelikli lead üretiminin en verimli formatlarındandır.
WebP / AVIF
Geleneksel formatlara kıyasla belirgin biçimde küçük dosya boyutu sunan modern görsel formatları.
White-label
Bir ürünün, satıcının kendi markasıyla sunulmak üzere markasız olarak sağlanması.
Whitepaper
Bir problemi veri ve analizle ele alan, genellikle B2B'de lead toplama amaçlı kullanılan derinlikli doküman.
Wikidata / Varlık Kaydı
Wikidata / Entity Registration
Markanın, makine okunabilir varlık veri tabanlarında tanımlanması. Bilgi grafiğinde ve model yanıtlarında tanınırlığın temelidir.
Wireframe
Sayfanın içerik hiyerarşisini ve yerleşimini gösteren düşük detaylı taslak.

X

X-Robots-Tag
Aynı direktiflerin HTTP başlığı üzerinden verilmesi. PDF gibi HTML olmayan kaynaklar için tek yöntemdir.
XML Site Haritası
XML Sitemap
Sitedeki dizine eklenmesi istenen URL'lerin, güncellenme bilgisiyle birlikte listelendiği dosya.

Y

Yalın Girişim (Lean Startup)
Kaynak israfını azaltmak için ürünün, doğrulanmış öğrenme döngüleriyle geliştirilmesi metodolojisi.
Yapay Zekâ Destekli Pazarlama
AI-Powered Marketing
Üretim, hedefleme, ölçümleme ve kişiselleştirme süreçlerinde model desteğinin operasyona gömülmesi.
Yapısal Veri (Schema Markup)
Sayfa içeriğinin makine tarafından anlaşılabilir biçimde etiketlenmesi. Ürün, makale, SSS, tarif gibi şemalar kullanılır.
Yararlı İçerik Sistemi (Helpful Content)
İçeriğin, arama motoru için değil kullanıcı için üretilip üretilmediğini değerlendiren sinyal seti. Artık çekirdek sıralama sistemine entegredir.
Yaratıcı Rotasyon (Creative Rotation)
Reklam görsellerinin yorgunluk eşiği öncesinde planlı biçimde yenilenmesi.
Yaşam Döngüsü Pazarlaması (Lifecycle Marketing)
İletişimin, müşterinin bulunduğu aşamaya (yeni, aktif, riskli, kayıp) göre farklılaştırılması.
Yatırım Turları (Pre-seed / Seed / Seri A-B-C)
Girişimin olgunluk aşamasına göre sıralanan finansman turları. Her tur farklı kanıt düzeyi bekler.
Yatırımcı Güncesi (Investor Update)
Mevcut yatırımcılara düzenli gönderilen ilerleme, metrik ve ihtiyaç raporu. Takip turlarının zeminini hazırlar.
Yayıncı Reklam Geliri (AdSense vb.)
Publisher Ad Revenue
Site sahibinin, kendi envanterini reklam ağına açarak gelir elde etmesi.
Yeni Kullanıcı (New User)
Ölçüm aracının ilk kez kaydettiği kullanıcı. Cihaz ve tarayıcı değişimleri nedeniyle gerçek kişi sayısından yüksektir.
Yeniden Kullanım (Repurposing)
Tek bir kaynak içeriğin farklı formatlara (video, karusel, newsletter, podcast) dönüştürülmesi.
Yeniden Pazarlama (Remarketing / Retargeting)
Siteyle daha önce etkileşime girmiş kullanıcıların yeniden hedeflenmesi.
Yeniden Sıralama (Reranking)
İlk erişimde getirilen adayların, ikinci bir modelle alakaya göre yeniden sıralanması.
Yerel SEO (Local SEO)
Coğrafi niyet taşıyan sorgularda ("yakınımdaki...") görünürlük optimizasyonu.
Yetim Sayfa (Orphan Page)
Site içinden hiçbir bağlantı almayan, bu nedenle taranması ve otorite kazanması güçleşen sayfa.
Yinelenen İçerik (Duplicate Content)
Aynı içeriğin birden fazla URL'de bulunması. Ceza üretmez ancak sinyalleri böler ve yanlış sayfayı sıralamaya sokar.
Yönlendiren Alan Adı (Referring Domain)
Siteye bağlantı veren tekil alan adı sayısı. Toplam backlink sayısından daha anlamlı bir otorite göstergesidir.

Z

Zayıf İçerik (Thin Content)
Kullanıcıya kayda değer bir fayda üretmeyen, yüzeysel veya otomatik üretilmiş sayfalar.
Zengin Sonuç (Rich Snippet)
Yapısal veri sayesinde SERP'te yıldız, fiyat, stok durumu gibi ek bilgilerle görünen sonuç.
Zero-shot / Few-shot Prompting
Örnek vermeden ve birkaç örnek vererek talimatlama. Örnekler, format tutarlılığını belirgin biçimde artırır.

KONU REHBERİ

Bir Konuyu
Derinlemesine Keşfedin.

İlgilendiğiniz alandaki tüm kavramları bir arada okuyun.

Kategorilere Göz Atın19 başlık altında 618 terim

BİLGİDEN UYGULAMAYA

Kavramı Öğrendiniz.
Şimdi Bir Adım İleri.

Dijital pazarlama rehberleri ve örneklerle bilgiyi işinize taşıyın.

Kaynakları Keşfedin

Digibus tarafından hazırlanmıştır. Güncelleme:

Başa Dön ↑
WhatsApp