DİGİBUS / BİLGİ KÜTÜPHANESİ
Dijital Pazarlama
Terimleri Sözlüğü
Dijitalin ortak dili. Ajans raporlarında, kampanya toplantılarında ve teklif metinlerinde geçen 618 terimin tanımı, Türkçe ve İngilizce karşılıklarıyla tek sayfada.
Tüm Terimler · A–Z
Türkçe veya İngilizce arayabilirsiniz.0–9
A
- A/B Testi
- A/B Testing (Split Testing)
- İki varyantın kontrollü biçimde karşılaştırılarak istatistiksel olarak üstün olanın belirlenmesi.
- ABM (Hesap Bazlı Pazarlama)
- Account-Based Marketing
- Pazarlamanın, geniş kitle yerine önceden seçilmiş hedef şirketlere odaklanması. B2B'de yüksek sepet değerli satışların standart yaklaşımıdır.
- ABM Katmanları (1-to-1 / 1-to-few / 1-to-many)
- ABM'in kişiselleştirme derinliğine göre üç uygulama biçimi: tek hesaba özel, benzer hesap kümesine özel ve programatik ölçekli.
- Abonelik Modeli
- Subscription Model
- Ürün veya hizmetin periyodik ödeme karşılığı sunulduğu gelir modeli.
- Abonelik Onayı (Opt-in)
- Kullanıcının ticari ileti almayı açık biçimde kabul etmesi. Türkiye'de bu onayın İYS'ye kaydı zorunludur.
- Abonelikten Çıkma Oranı (Unsubscribe Rate)
- Gönderim başına listeden çıkan abone oranı; içerik–beklenti uyumsuzluğunun erken uyarısıdır.
- ACoS / TACoS
- Advertising Cost of Sale / Total Advertising Cost of Sale
- Pazaryeri reklamcılığında reklam harcamasının, reklamdan gelen satışa (ACoS) ve toplam satışa (TACoS) oranı.
- Açık Ağırlıklı Model (Open-weight)
- Ağırlıkları indirilip kendi altyapında çalıştırılabilen model. Veri egemenliği gereken senaryolarda tercih edilir.
- Açık Hava Reklamcılığı (OOH)
- Out-of-Home Advertising
- Billboard, raket, durak ve araç giydirme gibi mekân temelli mecralar.
- Açılır Pencere (Pop-up)
- Sayfa üzerinde beliren katman. Müdahaleci kullanımı mobil sayfa deneyimi sinyallerini olumsuz etkiler.
- Açılış Sayfası (Landing Page)
- Reklam trafiğinin yönlendirildiği, tek bir dönüşüm hedefine odaklanmış sayfa.
- Açılma Oranı (Open Rate)
- Açılan e-postaların, iletilen e-postalara oranı. Gizlilik korumaları nedeniyle güvenilirliği azalmıştır.
- Advertorial
- Haber veya makale formatında hazırlanan ücretli içerik. Etiketlenmemesi, hem güven hem mevzuat sorunu üretir.
- AEO (Answer Engine Optimization)
- Sorguya doğrudan cevap üreten sistemlerde görünürlük hedefleyen optimizasyon yaklaşımı. GEO ile büyük ölçüde örtüşür.
- Ağ Etkisi (Network Effect)
- Her yeni kullanıcının, ürünün mevcut kullanıcılar için değerini artırması.
- Ağızdan Ağıza Pazarlama (Word of Mouth)
- Müşterilerin kendi çevrelerine yaptığı organik tavsiye. Ölçülmesi zor, etkisi en yüksek kanaldır.
- AI Ajanı (Agent)
- Verilen hedefi, araç kullanarak çok adımlı biçimde kendi başına yürüten model yapısı.
- AI Arama Motoru
- AI Search Engine
- Sorguya bağlantı listesi yerine sentezlenmiş yanıt üreten arama arayüzleri (ChatGPT Search, Perplexity, Gemini, Copilot).
- AI Botu Erişim Yönetimi
- AI Crawler Access Management
- Hangi üretken motorun içeriği taramasına izin verileceğinin politikaya bağlanması. Engelleme, AI görünürlüğünü de kapatır.
- AI Görünürlüğü / Marka Zikri
- AI Visibility / Brand Mentions
- Markanın, üretken motor yanıtlarında ne sıklıkta ve hangi bağlamda anıldığının ölçümü. GEO'nun ana KPI'ı.
- AI İçerik Politikası
- AI Content Policy
- Üretken modelle hazırlanan içeriğin doğrulama, kaynak gösterme ve etiketleme kurallarını tanımlayan kurumsal çerçeve.
- AI İçerik Tespiti
- AI Content Detection
- Metnin model üretimi olup olmadığını tahmin eden araçlar. İsabet oranları düşüktür; karar mekanizması olarak kullanılmamalıdır.
- AI Overviews
- Google'ın arama sonuçlarının üstünde ürettiği yapay zekâ özeti. Organik tıklama dağılımını doğrudan etkiler.
- Ajan Tabanlı Ticaret (Agentic Commerce)
- Satın alma araştırmasının ve işlemin, kullanıcı adına bir yapay zekâ ajanı tarafından yürütülmesi. Ürün verisinin makine okunabilirliğini kritik hale getirir.
- Akıllı Teklif (Smart Bidding)
- Makine öğrenmesi ile her açık artırmada teklifin otomatik optimize edilmesi.
- Aktivasyon Oranı (Activation Rate)
- Kaydolan kullanıcıların, ürünün değerini ilk kez deneyimledikleri adıma ulaşma oranı.
- Algoritma
- Algorithm
- Platformun, kullanıcıya hangi içeriği hangi sırayla göstereceğini belirleyen sıralama sistemi.
- Alıcı Personası (Buyer Persona)
- Hedef müşteriyi demografi, motivasyon, itiraz ve karar kriterleri üzerinden tanımlayan yarı kurgusal profil.
- Alıntılanma (Citation)
- Üretken yanıtın kaynak olarak bir siteye atıfta bulunması. GEO'nun organik sıralamaya karşılık gelen hedefidir.
- Alıntılanma Oranı (Citation Rate)
- İzlenen prompt seti içinde markanın kaynak gösterildiği yanıtların payı.
- Alışveriş Reklamları (Shopping Ads)
- Ürün feed'i üzerinden görsel, fiyat ve mağaza bilgisiyle gösterilen e-ticaret reklam formatı.
- Alt Alan Adı / Alt Dizin (Subdomain / Subdirectory)
- İçeriğin `blog.site.com` veya `site.com/blog` biçiminde konumlandırılması. Alt dizin, otorite birikimi açısından genellikle avantajlıdır.
- Alt Metin (Alt Text)
- Görselin içeriğini tanımlayan alternatif metin; hem erişilebilirlik hem görsel arama görünürlüğü için gereklidir.
- Anahtar Kelime (Keyword)
- Kullanıcının arama motoruna girdiği sorgu; SEO ve SEM çalışmasının hedefleme birimi.
- Anahtar Kelime Araştırması
- Keyword Research
- Hacim, zorluk, arama amacı ve ticari değer kriterleriyle hedef sorgu portföyünün oluşturulması.
- Anahtar Kelime İstifleme (Keyword Stuffing)
- Hedef kelimenin doğal olmayan sıklıkta tekrarlanması. Açık bir spam ihlalidir.
- Anahtar Kelime Yamyamlığı (Cannibalization)
- Aynı sorgu için birden fazla sayfanın rekabet ederek birbirinin sıralamasını zayıflatması.
- Anahtar Kelime Yoğunluğu (Keyword Density)
- Hedef kelimenin metin içindeki tekrar oranı. Güncel algoritmalarda doğrudan sıralama faktörü değildir; aşırı kullanımı olumsuz sinyaldir.
- Anahtar Kelime Zorluğu (KD)
- Keyword Difficulty
- İlk sayfada sıralanmak için gereken otorite düzeyini tahmin eden, araç bazlı 0–100 skoru.
- Anket (Survey)
- Standart soru setiyle nicel veri toplama yöntemi. Beyan edilen niyet ile gerçek davranış arasındaki fark daima göz önünde tutulmalıdır.
- Anlık Bildirim (Push Notification)
- Uygulama veya tarayıcı üzerinden gönderilen, izne tabi kısa bildirim.
- Anonimleştirme / Hash'leme
- Anonymization / Hashing
- Kişisel verinin, kimliğe geri döndürülemeyecek biçimde dönüştürülmesi.
- API (Uygulama Programlama Arayüzü)
- Application Programming Interface
- İki sistemin, tanımlı kurallarla veri alışverişi yapmasını sağlayan arayüz.
- Arama Ağı / Görüntülü Reklam Ağı
- Search Network / Display Network
- Talep yakalayan metin reklamlar ile talep yaratan banner ağı ayrımı.
- Arama Amacı (Search Intent)
- Sorgunun ardındaki niyet: bilgilenme (informational), gezinme (navigational), ticari araştırma veya işlem (transactional).
- Arama Sorgusu (Search Query)
- Kullanıcının gerçekte yazdığı metin. Anahtar kelimeden farkı, hedeflenen değil gözlemlenen olmasıdır; aynı kelimeyi yüzlerce farklı sorgu tetikleyebilir.
- ARPU (Kullanıcı Başına Ortalama Gelir)
- Average Revenue per User
- Toplam gelirin aktif kullanıcı sayısına oranı.
- Asansör Konuşması (Elevator Pitch)
- Girişimin ne yaptığını ve neden önemli olduğunu bir dakikanın altında anlatan özet.
B
- B2B
- Business-to-Business
- İşletmeden işletmeye satış modeli. Uzun karar döngüsü ve çok kişili satın alma komitesiyle karakterizedir.
- B2C
- Business-to-Consumer
- İşletmeden nihai tüketiciye satış modeli. Kısa karar döngüsü ve duygusal tetikleyicilerin ağırlığıyla ayrışır.
- Bağlamsal Pazarlama (Contextual Marketing)
- İçerik ve teklifin, kullanıcının bulunduğu aşama ve davranışına göre dinamik olarak değişmesi.
- Bağlantı Değeri Akışı (Link Equity)
- Bağlantılar yoluyla sayfalar arasında aktarılan otorite. PageRank mantığının pratikteki karşılığıdır.
- Barter İş Birliği
- Barter Collaboration
- Nakit yerine ürün veya hizmet karşılığı yürütülen içerik üreticisi iş birliği.
- Başlık (Headline)
- İçeriğin okunup okunmayacağını belirleyen ilk satır. Tıklama oranı üzerindeki etkisi metnin geri kalanından yüksektir.
- Başlık Hiyerarşisi (H1–H6)
- Heading Hierarchy
- İçeriğin semantik yapısını arama motorlarına ve ekran okuyuculara aktaran başlık etiketi düzeni.
- Below the Fold
- Kaydırma yapılarak ulaşılan alan. Karar için kritik bilginin tamamının burada konumlanması dönüşüm kaybı yaratır.
- Benzer Hedef Kitle (Lookalike)
- Mevcut müşteri listesine davranışsal olarak benzeyen yeni kitlelerin modellenmesi.
- BERT
- Bidirectional Encoder Representations from Transformers
- Kelimelerin cümle içindeki bağlamını çift yönlü değerlendiren dil modeli. Edat ve bağlaçların anlamı değiştirdiği sorgularda etkilidir.
- Beyaz Liste (Whitelist / Allowlist)
- Reklamın yayınlanmasına izin verilen mecra veya alan adı listesi. Brand safety'nin en kontrollü yöntemidir.
- Beyaz Şapka / Siyah Şapka / Gri Şapka SEO
- White Hat / Black Hat / Gray Hat SEO
- Arama motoru yönergelerine uyan, açıkça ihlal eden ve ikisi arasında kalan yöntemler. Siyah şapka kısa vadeli kazanç, kalıcı risk üretir.
- BIMI
- Brand Indicators for Message Identification
- Doğrulanmış gönderenlerin marka logosunun gelen kutusunda görünmesini sağlayan standart. DMARC uygulaması önkoşuldur.
- Bilgi Grafiği (Knowledge Graph)
- Varlıklar ve aralarındaki ilişkilerden oluşan, arama motorlarının anlamsal veri tabanı.
- Bilgi Kazancı (Information Gain)
- İçeriğin, SERP'te hâlihazırda bulunan kaynaklara kıyasla ne kadar yeni bilgi eklediği. Üretken motorlarda alıntılanmanın belirleyici kriterlerindendir.
- Bilgi Kesim Tarihi (Knowledge Cutoff)
- Modelin eğitim verisinin kapsadığı son tarih. Bu tarihten sonraki bilgi ancak harici erişimle gelir.
- Bilgi Mimarisi (Information Architecture)
- İçerik ve işlevlerin, kullanıcının zihinsel modeline uygun biçimde gruplandırılması ve adlandırılması.
- Bilgi Paneli (Knowledge Panel)
- Varlıklar hakkında SERP'in sağında gösterilen özet kart. Bilgi grafiğindeki varlık kaydına dayanır.
- Birim Ekonomisi (Unit Economics)
- Tek bir müşteri veya işlem düzeyindeki gelir-maliyet ilişkisi. Ölçeklemenin sağlıklı olup olmadığını gösteren asıl testtir.
- Birinci Taraf Veri (First-party)
- Markanın kendi kanallarından, kullanıcı ilişkisi içinde doğrudan topladığı veri. Çerezsiz dönemin en değerli varlığıdır.
- Birlikte Geçiş (Co-occurrence)
- Terimlerin aynı bağlamda birlikte kullanılma örüntüsü. Anlamsal kapsamın ölçülmesinde kullanılır.
- BKY (Bireysel Katılım Yatırımcısı)
- Individual Participation Investor (Licensed Angel Investor)
- Türkiye'de lisanslı melek yatırımcı statüsü. Belirli koşullarda vergi avantajı sağlar.
- Bounce (Sert / Yumuşak)
- Kalıcı geçersiz adres nedeniyle (hard) veya geçici sunucu sorunları nedeniyle (soft) teslim edilemeyen e-posta.
- Bütünleşik Pazarlama İletişimi (IMC)
- Integrated Marketing Communications
- Tüm kanallardaki mesajın tek bir konumlandırma etrafında tutarlı kurgulanması.
C
- CAC (Müşteri Edinme Maliyeti)
- Customer Acquisition Cost
- Bir yeni müşteri kazanmanın toplam pazarlama ve satış maliyeti.
- Canonical Etiketi
- Canonical Tag
- Aynı veya benzer içeriğin birden fazla URL'de bulunduğu durumda, asıl sürümü işaret eden etiket.
- ccTLD
- Country Code Top-Level Domain
- Ülke kodlu alan adı uzantısı (.com.tr, .de). Hedef ülkede güçlü coğrafi sinyal verir.
- CDN (İçerik Dağıtım Ağı)
- Content Delivery Network
- İçeriğin, kullanıcıya coğrafi olarak en yakın sunucudan sunulmasını sağlayan ağ.
- CDP (Customer Data Platform)
- Farklı kaynaklardan gelen müşteri verisini birleştirerek tekil profil üreten platform.
- CMP (Onay Yönetim Platformu)
- Consent Management Platform
- Çerez onaylarının toplanması, saklanması ve iletilmesini yöneten sistem.
- CMS (İçerik Yönetim Sistemi)
- Content Management System
- İçeriğin, kod bilgisi gerektirmeden yayımlanmasını ve yönetilmesini sağlayan platform.
- Coğrafi Sınırlama (Geofencing)
- Belirlenen fiziksel alanın sınırına giren kullanıcıların tetiklenmesi. Perakende ve etkinlik pazarlamasında kullanılır.
- Conversion API
- Dönüşüm verisinin, tarayıcıdan bağımsız olarak sunucudan reklam platformuna iletilmesi.
- CPM (Bin Gösterim Başına Maliyet)
- Cost per Mille (Cost per Thousand Impressions)
- Bin reklam gösterimi için ödenen tutar. Erişim kampanyalarının standart birimidir.
- CQL (Görüşme Nitelikli Lead)
- Conversation-Qualified Lead
- Canlı sohbet veya görüşme üzerinden nitelikli bulunan aday.
- CRM
- Customer Relationship Management
- Müşteri ilişkilerinin, tüm etkileşim geçmişiyle birlikte tek sistemde yönetilmesi.
- CRO (Dönüşüm Oranı Optimizasyonu)
- Conversion Rate Optimization
- Mevcut trafikten daha fazla dönüşüm elde etmeye yönelik sistematik test ve iyileştirme disiplini.
- CSAT (Müşteri Memnuniyeti Skoru)
- Customer Satisfaction Score
- Belirli bir etkileşim sonrası ölçülen anlık memnuniyet. NPS'ten farkı, ilişkiyi değil tek temas noktasını ölçmesidir.
Ç
- Çalışan Savunuculuğu (Employee Advocacy)
- Çalışanların kendi hesapları üzerinden marka içeriğini yayması. Kurumsal hesaplara kıyasla belirgin biçimde yüksek organik erişim üretir.
- Çekirdek Algoritma Güncellemesi (Core Update)
- Google'ın sıralama sistemlerinde yaptığı geniş çaplı, duyurulan güncellemeler. Kayıp genellikle ceza değil, yeniden değerlendirmedir.
- Çerezlik İçerik (Snackable Content)
- Saniyeler içinde tüketilebilen, tek mesaj taşıyan kısa format içerik.
- Çerezsiz Gelecek (Cookieless)
- Üçüncü taraf çerezlerinin devre dışı kalmasıyla ölçümleme ve hedeflemenin birinci taraf veriye kayması.
- Çıkarım (Inference)
- Eğitilmiş modelin, verilen girdiye yanıt üretmesi işlemi. Operasyonel maliyetin oluştuğu aşamadır.
- Çıkış Onayı (Opt-out)
- Kullanıcının ileti almayı reddetme hakkı. Her ticari iletide kolay erişilebilir biçimde sunulması yasal zorunluluktur.
- Çıkış Oranı (Exit Rate)
- Bir sayfanın, oturumun son sayfası olma oranı. Hemen çıkma oranıyla karıştırılmamalıdır.
- Çift Onay (Double Opt-in)
- Abonenin kaydını e-posta üzerinden ikinci kez doğrulaması. Liste kalitesini yükseltir.
- Çok Değişkenli Test (Multivariate)
- Birden fazla değişkenin kombinasyonlarının aynı anda test edilmesi. Yüksek trafik gerektirir.
- Çok Kanallı Pazarlama (Multichannel)
- Birden fazla kanalın paralel kullanıldığı, ancak kanallar arası veri bütünlüğünün zorunlu olmadığı model. Omnichannel'dan ayrıldığı nokta budur.
D
- D2C (Direct to Consumer)
- Üreticinin, bayi ve aracı katmanını atlayarak doğrudan tüketiciye satması. Marj ve müşteri verisinin markada kalmasını sağlar.
- Dağıtım Kanalı (Distribution Channel)
- Ürünün üreticiden son kullanıcıya ulaşana dek izlediği aracı zinciri.
- DAM (Dijital Varlık Yönetimi)
- Digital Asset Management
- Marka görsel, video ve doküman varlıklarının sürüm ve kullanım haklarıyla birlikte merkezî yönetimi.
- Data Layer
- Sayfa üzerindeki değişkenlerin etiket sistemine yapılandırılmış biçimde aktarıldığı veri katmanı.
- Davranışsal Analitik (Behavioral Analytics)
- Kullanıcının tıklama, kaydırma ve gezinme örüntülerinin, niyet çıkarımı amacıyla analizi.
- Değer Önerisi (Value Proposition)
- Markanın müşteriye vaat ettiği somut faydanın, rakiplerden ayrışacak biçimde tek cümlede ifadesi.
- Değerleme (Valuation)
- Girişimin yatırım öncesi (pre-money) ve sonrası (post-money) belirlenen şirket değeri.
- Demografi
- Demographics
- Yaş, cinsiyet, gelir, eğitim ve meslek gibi sayılabilir kitle özellikleri. Davranışsal veriyle birlikte okunmadığında hedeflemede zayıf bir ölçüttür.
- Dijital Açık Hava (DOOH)
- Digital Out-of-Home
- Ekran tabanlı açık hava mecraları. Programatik satın almaya açılmış olması, dijital ölçümleme mantığını bu alana taşımıştır.
- Dijital Pazarlama
- Digital Marketing
- Ürün veya hizmetin dijital kanallar (arama motorları, sosyal medya, e-posta, mobil uygulamalar, programatik ağlar) üzerinden hedef kitleye ulaştırılması ve ölçümlenebilir sonuç üretilmesi disiplini.
- Dijital PR
- Digital PR
- Haber değeri taşıyan içerik ve veri çalışmalarıyla, editoryal bağlantı ve marka bahsi kazanımı. Sürdürülebilir link kazanımının ana yöntemidir.
- Dinamik İçerik / Kişiselleştirme
- Dynamic Content / Personalization
- İçeriğin, alıcının profil ve davranış verisine göre otomatik değişmesi.
- Dizine Ekleme (Indexing)
- Taranan sayfanın arama motoru veri tabanına kaydedilerek sonuçlarda görünmeye uygun hale gelmesi.
- DMP (Veri Yönetim Platformu)
- Data Management Platform
- Ağırlıklı olarak üçüncü taraf kitle verisini toplayıp segmentleyen platform. CDP'den farkı, kimlik düzeyinde birinci taraf profil tutmamasıdır.
- Doğrudan Posta (Direct Mail)
- Fiziksel posta yoluyla yapılan hedefli iletişim. Dijital doygunluk nedeniyle B2B'de yeniden ilgi gören kanaldır.
- Doğrudan Yanıt (Direct Response)
- Kullanıcıdan anında ölçülebilir bir eylem talep eden reklam yaklaşımı. Marka reklamcılığının karşıt kutbudur.
- Doğrulama (Validation)
- Varsayımın, gerçek kullanıcı davranışıyla test edilmesi. Anket niyeti değil, ödeme veya kullanım davranışı kanıt sayılır.
- Doorway Sayfa
- Doorway Page
- Yalnızca aramadan trafik toplamak için üretilen, kullanıcıyı başka sayfaya aktaran içeriksiz sayfalar.
- Dönüşüm (Conversion)
- Kullanıcının, önceden tanımlanmış hedef eylemi gerçekleştirmesi: satın alma, form gönderimi, arama, uygulama kurulumu.
- Dönüşüm Hunisi (Funnel)
- Kullanıcının farkındalıktan satın almaya kadar geçtiği aşamaların, her adımda daralan bir hacimle modellenmesi.
E
- E-E-A-T
- Experience, Expertise, Authoritativeness, Trustworthiness
- Deneyim, Uzmanlık, Otorite ve Güvenilirlik. Özellikle sağlık ve finans gibi hassas kategorilerde içerik kalitesi değerlendirme çerçevesi.
- E-posta Listesi (Mailing List)
- İzinli abonelerin, segment ve onay durumu bilgisiyle tutulduğu veri tabanı.
- E-posta Pazarlaması
- Email Marketing
- İzinli abone listesine yönelik, segmentli ve ölçümlenebilir e-posta iletişimi.
- Editoryal Rehber (Style Guide)
- Dil, ton, terminoloji ve görsel kullanım kurallarını standartlaştıran doküman.
- Erken Benimseyenler (Early Adopters)
- Ürünü olgunlaşmadan deneyen, geri bildirim üretme eğilimi yüksek ilk kullanıcı grubu.
- Eşleme Türleri (Match Types)
- Geniş, sıralı ve tam eşleme. Anahtar kelimenin hangi sorgu varyasyonlarını tetikleyeceğini belirler.
- Etiket Yönetimi (Tag Management)
- İzleme kodlarının merkezî bir arayüzden yayımlanması, sürümlenmesi ve geri alınabilmesi.
- Etkileşim (Engagement)
- Kullanıcının içerikle kurduğu her aktif temas: beğeni, yorum, paylaşım, kaydetme, tıklama.
- Etkileşim Oranı (Engagement Rate)
- Beğeni, yorum, paylaşım ve kaydetme toplamının erişime veya takipçi sayısına oranı.
- Etkileşim Süresi (Engagement Time)
- Sayfanın tarayıcıda aktif ve önde bulunduğu süre. Oturum süresine kıyasla daha isabetli bir dikkat göstergesidir.
- Etkileşimli Oturum Oranı (Engagement Rate)
- GA4'te belirli süre, sayfa sayısı veya dönüşüm eşiğini aşan oturumların payı.
F
- Farklılaştırma (Differentiation)
- Ürün veya markanın, rakiplerden ayrışan ve tercih nedeni oluşturan özelliklerinin belirginleştirilmesi.
- FID (First Input Delay)
- Core Web Vitals'ın eski etkileşim metriği. Mart 2024 itibarıyla yerini INP almıştır; güncel raporlamada INP esas alınmalıdır.
- Flywheel (Çark Modeli)
- Huni yerine, memnun müşterinin yeni müşteri getirerek döngüyü hızlandırdığı büyüme modeli.
- Form Optimizasyonu
- Form Optimization
- Alan sayısı, sıralama, doğrulama ve hata mesajlarının dönüşüm lehine düzenlenmesi.
- Freemium
- Ücretsiz temel sürümün, ücretli üst katmana geçiş için giriş kapısı olarak kullanıldığı model.
- Frekans (Frequency)
- Tekil kullanıcı başına ortalama gösterim sayısı. Yüksek frekans reklam yorgunluğuna yol açar.
G
- GA4 (Google Analytics 4)
- Etkinlik tabanlı veri modeliyle çalışan, platformlar arası ölçüm sunan analitik sürümü.
- Gated / Ungated İçerik
- Gated / Ungated Content
- Form arkasına konumlanmış ve serbest erişimli içerik ayrımı. Gated içerik lead üretir, ungated içerik erişim ve SEO değeri üretir.
- GDPR
- General Data Protection Regulation
- Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü. AB'deki kullanıcıların verisini işleyen tüm kurumları bağlar.
- Gelir Modeli
- Revenue Model
- Değerin paraya dönüştürülme biçimi: abonelik, işlem komisyonu, lisans, reklam, kullanım bazlı.
- Gelir Operasyonları (RevOps)
- Pazarlama, satış ve müşteri başarısı operasyonlarının tek veri modeli ve ortak hedef altında birleştirilmesi.
- Gelir Takibi (Revenue Tracking)
- Dönüşümlerin parasal değerle birlikte ölçümlenerek kanal bazlı kârlılığın hesaplanması.
- GEO (Generative Engine Optimization)
- Markanın, üretken yapay zekâ motorlarının (ChatGPT, Gemini, Perplexity, AI Overviews) yanıtlarında kaynak ve referans olarak yer alması için yapılan optimizasyon.
- Geri Ödeme Süresi (Payback Period)
- Edinme maliyetinin, müşteriden elde edilen gelirle karşılanma süresi.
- Girişim (Startup)
- Tekrarlanabilir ve ölçeklenebilir bir iş modeli arayışındaki, yüksek belirsizlik altında çalışan erken aşama şirket.
- Gizleme (Cloaking)
- Arama motoru botuna ve kullanıcıya farklı içerik sunulması. Manuel işlemle sonuçlanır.
- Gizlenen Sorgular (Anonymized Queries)
- Search Console'un, gizlilik eşiğinin altındaki düşük hacimli sorguları raporlamaması. Toplam tıklama ile sorgu bazlı toplamın tutmamasının ana nedenidir.
- Go-to-Market (GTM)
- Bir ürünün pazara sunulma planı: hedef segment, fiyatlama, kanal karması ve mesaj mimarisi.
- Google Business Profile
- İşletmenin harita ve yerel sonuçlardaki profili; yerel SEO'nun temel varlığı.
- Google Discover
- Arama yapılmadan, ilgi alanına göre sunulan içerik akışı. Haber ve görsel ağırlıklı sitelerde ciddi trafik kaynağıdır.
- Google Tag Manager
- Etiketlerin, koda müdahale etmeden merkezî olarak yönetildiği etiket yönetim sistemi.
- Google-Extended
- Google'ın, içeriğin üretken modellerde kullanılmasına dair iznin arama taramasından bağımsız yönetilmesini sağlayan direktif.
- Gönderi Öne Çıkarma (Boosting)
- Mevcut bir organik gönderiye bütçe verilerek erişiminin genişletilmesi. Tam kampanya kurulumundan daha sınırlı hedefleme sunar.
- Görsel SEO
- Image SEO
- Dosya adı, alt metin, boyut, format ve çevresindeki bağlamın görsel aramada görünürlük için optimize edilmesi.
- Görünürlük Skoru (Visibility)
- Takip edilen sorgu setinde, sıralama ve arama hacmi ağırlıklandırılarak hesaplanan toplam organik görünürlük göstergesi.
- Gösteriş Metrikleri (Vanity Metrics)
- İyi görünen ama karar üretmeyen ölçümler: takipçi sayısı, toplam gösterim, ham sayfa görüntüleme. Raporun değil sunumun metrikleridir.
- Göz İzleme (Eye Tracking)
- Kullanıcının bakış noktası ve tarama sırasının ölçülmesi. Isı haritasından farkı, fare değil göz hareketini kaydetmesidir.
- GPTBot / ClaudeBot / PerplexityBot
- Üretken motorların içerik toplama ve erişim botları. robots.txt üzerinden ayrı ayrı yönetilebilirler.
- GRP (Brüt Reyting Puanı)
- Gross Rating Point
- Erişim ile frekansın çarpımından elde edilen, geleneksel mecra baskısını ölçen standart birim.
- GSYF (Girişim Sermayesi Yatırım Fonu)
- Venture Capital Investment Fund
- Girişimlere yatırım yapmak üzere kurulan, düzenlemeye tabi kolektif yatırım aracı.
H
- Hak Ediş (Vesting) ve Cliff
- Vesting and Cliff
- Hisselerin zamana yayılarak hak edilmesi ve ilk hak ediş eşiğine kadar geçen bekleme süresi.
- Halüsinasyon
- Hallucination
- Modelin, gerçekliğe dayanmayan ancak ikna edici görünen bilgi üretmesi. Marka bilgilerinin doğrulanmasını zorunlu kılar.
- Header Bidding
- Yayıncının envanterini birden fazla borsaya eş zamanlı sunarak gelirini artırdığı teknik.
- Hedef Hesap Listesi (TAL)
- Target Account List
- ICP kriterlerine göre seçilmiş, isimle tanımlı hedef şirketler listesi.
- Hedef Kitle (Target Audience)
- Pazarlama faaliyetinin yöneltildiği, ortak ihtiyaç ve davranış özellikleri taşıyan kullanıcı grubu.
- Hesap İstihbaratı (Account Intelligence)
- Hedef şirketin büyüme, işe alım, teknoloji ve haber sinyallerinin toplanarak zamanlama kararına dönüştürülmesi.
- Hesap Katmanlama (Account Tiering)
- Hedef hesapların potansiyel değerine göre önceliklendirilmesi ve kaynak dağılımının buna bağlanması.
- Hızlandırma Programı (Accelerator)
- Belirli süreli, yoğun mentorluk ve genellikle hisse karşılığı sermaye sunan program.
- Hisse Yapısı Tablosu (Cap Table)
- Pay sahipliğinin, opsiyonlar ve dönüştürülebilir araçlar dâhil dökümü.
- Hreflang
- Çok dilli veya çok bölgeli sitelerde, doğru dil sürümünün doğru kullanıcıya sunulmasını sağlayan etiket.
- HTTPS / SSL
- Hypertext Transfer Protocol Secure / Secure Sockets Layer
- Veri aktarımının şifrelenmesi. Hem güven unsuru hem temel sıralama koşuludur.
I
- ICP (İdeal Müşteri Profili)
- Ideal Customer Profile
- Ürünün en yüksek değeri ürettiği şirket profili: sektör, büyüklük, teknoloji yığını, olgunluk düzeyi. Personadan farkı, kişiyi değil şirketi tanımlamasıdır.
- Identity Resolution
- Farklı cihaz ve kanallardan gelen sinyallerin tek bir müşteri kimliğinde birleştirilmesi.
- Inbound Marketing
- Kullanıcıyı içerik, arama görünürlüğü ve değer üretimiyle markaya çeken; izinli ve talep tabanlı çalışan pazarlama yaklaşımı.
- Incrementality (Artımsal Katkı)
- Bir kanalın gerçekten yarattığı ek satış; reklam olmasa da gerçekleşecek satışlardan arındırılmış değer.
İ
- İç Linkleme (Internal Linking)
- Site içi sayfalar arasındaki bağlantı mimarisi. Otorite akışını ve konusal ilişkiyi yönetir.
- İçerik Brief'i (Content Brief)
- Hedef sorgu, arama amacı, kapsanacak alt başlıklar, kaynaklar ve iç link hedeflerini tanımlayan üretim talimatı.
- İçerik Çürümesi (Content Decay)
- Yayımlandıktan sonra trafiği kademeli düşen içerikler. Güncelleme önceliklendirmesinin temel girdisidir.
- İçerik Dağıtımı (Content Distribution)
- Üretilen içeriğin sahip olunan, kazanılan ve ücretli kanallar üzerinden yayılma planı. Üretim kadar bütçe ve emek gerektirir.
- İçerik Denetimi (Content Audit)
- Mevcut içerik envanterinin performans, güncellik ve kanibalizasyon açısından değerlendirilmesi.
- İçerik Kaynağı Doğrulama (C2PA)
- Coalition for Content Provenance and Authenticity
- Görsel ve videonun üretim geçmişinin, kriptografik meta veriyle belgelenmesi standardı.
- İçerik Lisanslama (Content Licensing)
- Yayıncıların, içeriklerinin model eğitimi veya erişimde kullanımını ücretli anlaşmaya bağlaması.
- İçerik Pazarlaması
- Content Marketing
- Hedef kitleye değer üreten içerikler aracılığıyla talep yaratma ve marka otoritesi inşa etme yöntemi.
- İçerik Sendikasyonu (Syndication)
- İçeriğin başka yayınlarda yeniden yayımlanması. SEO açısından canonical kullanımı zorunludur.
- İçerik Stratejisi
- Content Strategy
- Hangi konuda, hangi formatta, hangi kanalda ve hangi hedefle içerik üretileceğini tanımlayan plan.
- İçerik Takvimi
- Content Calendar
- Üretim ve yayın süreçlerinin tarih, sorumlu ve kanal bazında planlandığı operasyonel doküman.
- İçerik Yenileme (Refresh)
- Performansı düşen mevcut içeriğin güncellenerek yeniden sıralamaya sokulması. Yeni içerik üretiminden genellikle daha yüksek getirilidir.
- İkinci Taraf Veri (Second-party)
- Bir iş ortağının birinci taraf verisinin, anlaşma çerçevesinde paylaşılması.
- İlk Tıklama Atfı (First-Click Attribution)
- Dönüşüm değerinin tamamını ilk temas noktasına atayan model. Talep yaratma kanallarının katkısını görünür kılar.
- İnşa Et–Ölç–Öğren
- Build–Measure–Learn
- Yalın girişimin temel döngüsü: hipotezi ürünleştir, sonucu ölç, çıkarımla bir sonraki hipotezi kur.
- İstatistiksel Anlamlılık
- Statistical Significance
- Test sonucunun rastlantısal olma olasılığının kabul edilebilir eşiğin altında olması.
- İş Modeli Kanvası (Business Model Canvas)
- İş modelinin dokuz bileşenini tek sayfada görselleştiren çerçeve.
- İş Ortaklığı Pazarlaması (Partnership Marketing)
- Tamamlayıcı markalarla ortak kitleye erişim sağlayan iş birliği modeli.
- İşlemsel E-posta (Transactional Email)
- Sipariş onayı, şifre sıfırlama gibi kullanıcı eylemiyle tetiklenen iletiler. Açılma oranları pazarlama e-postalarının çok üzerindedir ve ayrı altyapıdan gönderilmelidir.
J
K
- Kalite Puanı (Quality Score)
- Anahtar kelime, reklam metni ve açılış sayfası uyumunu değerlendiren 1–10 skoru. Tıklama maliyetini doğrudan etkiler.
- Karşılama E-postası (Welcome Email)
- Abonelikten hemen sonra gönderilen ilk ileti. Liste yaşam döngüsünün en yüksek etkileşimli gönderimidir.
- Kategori Sayfası
- Category Page
- Ürün gruplarını listeleyen sayfa tipi. E-ticarette en yüksek organik trafik potansiyeli genellikle buradadır.
- Kısa Kuyruk Anahtar Kelime (Head Keyword)
- Yüksek hacimli, jenerik ve rekabeti yoğun sorgular. Niyeti belirsiz olduğu için dönüşüm oranı düşüktür.
- Kısa Video (Reels / Shorts)
- Dikey ve kısa formatlı video; platformların erişim dağıtımında öncelik verdiği format.
- Kıtlık ve Aciliyet
- Scarcity and Urgency
- Sınırlı stok veya süreli teklif ile karar hızlandırma. Gerçek olmadığında güveni zedeler.
- Kıyaslama (Benchmarking)
- Performansın, sektör ortalaması veya belirlenmiş rakiplerle karşılaştırılması.
- Kohort Analizi
- Cohort Analysis
- Aynı dönemde edinilen müşteri gruplarının zaman içindeki davranışının karşılaştırılması.
- Konu Haritası (Topical Map)
- Bir alandaki tüm alt konuların ve aralarındaki ilişkilerin, üretim sırasıyla birlikte çıkarılması.
- Konuk Yazarlık (Guest Posting)
- Başka bir yayında içerik yayımlayarak erişim ve bağlantı kazanımı. Ölçeklendirildiğinde spam politikası kapsamına girer.
- Konumlandırma (Positioning)
- Markanın, hedef kitlenin zihninde rakiplere göre işgal ettiği yerin bilinçli olarak tasarlanması.
- Konusal Otorite (Topical Authority)
- Bir konu alanının bütününü kapsayan içerik derinliği sayesinde kazanılan kategori otoritesi.
- Konuşma Tabanlı Arama (Conversational Search)
- Sorgunun tek seferlik değil, bağlamı taşıyan diyalog olarak ilerlemesi.
- Konuşma Tabanlı Pazarlama (Conversational Marketing)
- Form yerine gerçek zamanlı diyalog (sohbet, mesajlaşma) üzerinden nitelendirme ve yönlendirme.
- KOSGEB Destekleri
- KOSGEB SME Support Programs
- Küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik, girişimcilik ve Ar-Ge odaklı kamu destek programları.
- KPI (Temel Performans Göstergesi)
- Key Performance Indicator
- Hedefe ilerlemeyi ölçen, sınırlı sayıda ve karar üretebilen metrik.
- Kreatif Brief
- Creative Brief
- Kreatif üretim öncesinde hedef, kitle, mesaj, ton, zorunlu unsurlar ve teslim formatını tanımlayan talimat dokümanı.
- Kriz İletişimi
- Crisis Communication
- Olumsuz gündemin hızla tespit edilip, tanımlı eskalasyon ve yanıt protokolüyle yönetilmesi.
- Kullanıcı Etkileşim Sinyalleri (Navboost)
- Sorgu-sonuç etkileşim verisinin sıralamada kullanılması. Marka aramaları ve tıklama davranışının dolaylı etkisi buradan gelir.
- Kullanıcılar Bunları da Sordu (People Also Ask)
- SERP'te açılır biçimde sunulan ilişkili soru kutusu. İçerik planlaması için doğrudan sorgu kaynağıdır.
- Kullanılabilirlik Testi
- Usability Testing
- Gerçek kullanıcıların görev tabanlı gözlemiyle arayüz sorunlarının tespiti.
- Kuluçka Merkezi (Incubator)
- Fikir aşamasındaki girişimlere mekân, mentorluk ve temel kaynak sağlayan yapı.
- Kurucu / Kurucu Ortak (Founder / Co-founder)
- Girişimi kuran ve hisse sahipliğiyle birlikte sorumluluğu taşıyan kişi.
L
- Land and Expand
- Küçük bir ekip veya kullanım alanında başlayıp, kurum içinde yayılarak büyüme stratejisi.
- Lansman (Launch)
- Yeni ürün veya markanın pazara sunulduğu, kanalların eş zamanlı devreye alındığı dönem.
- Lazy Loading
- Görsel ve medyanın, görünür alana girdiğinde yüklenmesi. Yanlış kurgulandığında içeriğin taranmamasına yol açar.
- LCP / INP / CLS
- Largest Contentful Paint / Interaction to Next Paint / Cumulative Layout Shift
- Sırasıyla en büyük içerik ögesinin yüklenme süresi, etkileşime yanıt gecikmesi ve görsel kayma miktarı.
- Lead Kalitesi (Lead Quality)
- Gelen kayıtların, ICP'ye uygunluk ve satışa dönüşme olasılığı açısından değerlendirilmesi. Lead sayısı tek başına kanal performansını göstermez.
- Lead Magnet
- İletişim bilgisi karşılığında sunulan değerli içerik veya araç (kontrol listesi, şablon, hesaplayıcı).
- Lead Scoring
- Potansiyel müşterinin, davranış ve profil kriterlerine göre puanlanarak önceliklendirilmesi.
- Lead Üretimi (Lead Generation)
- Potansiyel müşteri iletişim bilgisinin toplanmasına yönelik faaliyetler. Talep yaratmadan farkı, mevcut ilgiyi kayda dönüştürmesidir.
- Lead Yönlendirme (Lead Routing)
- Gelen kayıtların, tanımlı kurallarla doğru satış temsilcisine otomatik atanması. Yanıt süresi dönüşümü doğrudan etkiler.
- Link Building
- Nitelikli backlink kazanımına yönelik dijital PR, içerik ortaklığı ve kaynak sayfa çalışmaları.
- Link Çiftliği / PBN
- Link Farm / Private Blog Network
- Yapay bağlantı üretmek için kurulan site ağları. Tespit edildiğinde hem veren hem alan taraf yaptırım görür.
- Liste Büyüme Oranı
- List Growth Rate
- Yeni abonelerden çıkanların düşülmesiyle hesaplanan net liste büyümesi.
- LLM (Large Language Model)
- Büyük dil modeli. Geniş metin korpusları üzerinde eğitilmiş, doğal dil üretebilen model ailesi.
- LLM Yönlendirme Trafiği (LLM Referral Traffic)
- Üretken motorlardaki alıntılardan siteye gelen ziyaretler. Hacmi düşük, dönüşüm niyeti genellikle yüksektir.
- llms.txt
- Sitenin, dil modellerine hangi içeriklerin öncelikli olduğunu bildirmesi için önerilen standart dosya.
- Log Dosyası Analizi
- Log File Analysis
- Sunucu kayıtları üzerinden botların siteyi gerçekte nasıl taradığının incelenmesi.
- LSI (Latent Semantic Indexing)
- Ana konuyla anlamsal olarak ilişkili terimler. Google'ın kullandığını doğruladığı bir teknik değildir; sektörde bağlamsal kelime örtüsünü ifade etmek için kullanılır.
M
- M&A (Birleşme ve Satın Alma)
- Mergers and Acquisitions
- Şirketin başka bir şirketle birleşmesi veya satın alınması.
- Manuel İşlem (Manual Action)
- İnceleme ekibinin, politika ihlali nedeniyle siteye uyguladığı yaptırım. Search Console üzerinden bildirilir.
- Marka Bahsi (Brand Mention)
- Markanın, hesap etiketi verilmeksizin dahi anıldığı içerikler. Bağlantısız bahisler de otorite ve talep sinyali taşır.
- Marka Bilinirliği (Brand Awareness)
- Hedef kitlenin markayı tanıma ve hatırlama düzeyi; genellikle yardımlı/yardımsız hatırlama ve arama hacmi ile ölçülür.
- Marka Değeri (Brand Equity)
- Markanın adının kendisinin ürettiği ekonomik değer. Aynı ürünün markasız muadiline göre taşıdığı fiyat primiyle ölçülür.
- Marka İmajı (Brand Image)
- Markanın hedef kitlenin zihninde fiilen oluşan algısı. Kimlikten farkı, markanın değil kitlenin ürettiği olmasıdır.
- Marka Kimliği (Brand Identity)
- Markanın bilinçli olarak tasarladığı görsel ve sözel bütün: logo, renk, tipografi, ton, isim mimarisi.
- Marka Sesi (Brand Voice)
- Markanın tüm iletişim kanallarında tutarlı biçimde kullandığı ton, üslup ve kelime tercihleri bütünü.
- Markalı / Markasız Sorgular (Branded vs. Non-Branded)
- Marka adını içeren ve içermeyen aramalar. İkisini ayırmadan yapılan organik trafik raporu, SEO performansını sistematik olarak olduğundan iyi gösterir.
- MarTech (Pazarlama Teknolojisi)
- Pazarlama operasyonunu yürüten yazılım yığınının bütünü: analitik, otomasyon, CRM, içerik ve reklam araçları.
- MCP (Model Context Protocol)
- Modellerin harici veri kaynakları ve araçlarla standart biçimde bağlanmasını sağlayan açık protokol.
- Medya Kiti (Media Kit)
- Mecranın erişim, kitle profili ve reklam formatlarını tanıttığı satış dokümanı.
- Medya Planı
- Media Plan
- Hedef kitleye hangi mecrada, hangi bütçeyle, hangi sıklıkta ulaşılacağının dönemsel planı.
- Medya Satın Alma (Media Buy)
- Reklam alanının, mecra veya platformdan pazarlık ya da açık artırmayla satın alınması.
- Melek Yatırımcı (Angel Investor)
- Erken aşamada kendi sermayesiyle yatırım yapan birey. Genellikle sermaye yanında ağ ve mentorluk sağlar.
- Meta Açıklama (Meta Description)
- SERP'te başlığın altında görünen özet metin. Doğrudan sıralama faktörü değildir, CTR'yi etkiler.
- Meta Başlık (Title Tag)
- Sayfanın SERP'te görünen tıklanabilir başlığı; hem sıralama hem tıklama oranı üzerinde etkilidir.
- Meta Keywords
- Sayfanın hedef kelimelerini listeleyen eski meta etiket. Google uzun süredir dikkate almaz; kullanımı yalnızca rakiplere strateji bildirir.
- Meta Robots Etiketi
- Meta Robots Tag
- Sayfa bazında dizine ekleme ve bağlantı takibi davranışını belirleyen etiket (`index/noindex`, `follow/nofollow`, `max-snippet`, `noarchive`).
- Microcopy
- Arayüzdeki buton, form etiketi ve hata mesajı gibi kısa metinler. Dönüşüm oranı üzerinde orantısız etkiye sahiptir.
- Mikro / Nano Influencer
- Micro / Nano Influencer
- Küçük ama yüksek etkileşimli ve niş kitleye sahip üreticiler. Genellikle daha yüksek dönüşüm verimliliği sunar.
- Mikro Dönüşüm
- Micro-Conversion
- Nihai satın alma öncesindeki ara değer eylemleri (bülten kaydı, favoriye ekleme, demo talebi).
- Misyon ve Vizyon Bildirisi
- Mission and Vision Statement
- Şirketin bugün ne için var olduğunu ve gelecekte ne olmayı hedeflediğini tanımlayan kurumsal ifadeler.
- MMM (Pazarlama Karması Modellemesi)
- Marketing Mix Modeling
- Kanal yatırımlarının satışa etkisini, kullanıcı düzeyinde izleme olmadan istatistiksel olarak modelleyen yöntem.
- Mobil Uygulama Pazarlaması
- Mobile App Marketing
- Uygulama indirme, aktivasyon ve tutundurma hedeflerine yönelik kanal ve kampanya yönetimi.
- Model Çöküşü (Model Collapse)
- Modellerin, ağırlıklı olarak yapay zekâ üretimi veriyle eğitilmesi sonucu çeşitlilik ve isabet kaybetmesi.
- Model Payı (Share of Model)
- Kategori sorgularında markanın, rakiplere kıyasla anılma payı. Share of Voice'un üretken motorlardaki karşılığıdır.
- MQL / SQL
- Marketing-Qualified Lead / Sales-Qualified Lead
- Pazarlama tarafından nitelikli bulunan (MQL) ve satış tarafından doğrulanan (SQL) potansiyel müşteri aşamaları.
- MRR / ARR
- Monthly Recurring Revenue / Annual Recurring Revenue
- Abonelik modellerinde aylık ve yıllık yinelenen gelir.
- MUM
- Multitask Unified Model
- Çok dilli ve çok modlu anlama hedefleyen model. Karmaşık, çok adımlı sorgular için geliştirilmiştir.
- Müşteri Başarısı (Customer Success)
- Müşterinin üründen beklediği sonuca ulaşmasını proaktif olarak sağlayan yapı. Destekten farkı, talep beklememesidir.
- Müşteri Genişletme (Expansion)
- Mevcut müşteriden ek modül, koltuk veya hizmetle gelir büyütme. Net gelir tutundurmasının (NRR) kaynağıdır.
- Müşteri Sadakati (Customer Loyalty)
- Müşterinin, fiyat veya alternatif baskısına rağmen markayı tercih etmeye devam etme eğilimi.
- Müşteri Tutundurma (Retention)
- Mevcut müşterinin ilişkiyi sürdürmesini sağlamaya yönelik çalışmalar. Yeni müşteri edinmeye kıyasla belirgin biçimde düşük maliyetlidir.
N
- NAP Tutarlılığı
- NAP Consistency (Name, Address, Phone)
- İşletme adı, adres ve telefon bilgisinin tüm dizinlerde birebir aynı olması. Yerel sıralamada güven sinyalidir.
- Native Reklam (Native Advertising)
- Yayının kendi içerik formatına uyumlu biçimde sunulan, reklam olduğu etiketlenmesi gereken içerik.
- Negatif Anahtar Kelime
- Negative Keyword
- Reklamın gösterilmemesi istenen sorguların hariç tutulması. Bütçe verimliliğinin temel kaldıracıdır.
- Negatif SEO
- Negative SEO
- Rakip bir siteye zarar vermek amacıyla toksik bağlantı veya içerik kopyalama yoluyla yapılan saldırı.
- Newsjacking
- Güncel bir gündem maddesinin, marka mesajına hızla bağlanarak erişim fırsatına dönüştürülmesi. Zamanlama ve bağlam riski yüksektir.
- NLP (Doğal Dil İşleme)
- Natural Language Processing
- Metnin, makine tarafından anlamlandırılmasını sağlayan yöntem ailesi.
- Nofollow / Dofollow / Sponsored / UGC
- Bağlantının arama motoruna nasıl yorumlanacağını bildiren `rel` öznitelikleri. Sponsorlu ve kullanıcı üretimi bağlantılar ayrıca etiketlenmelidir.
- Noindex
- Bir sayfanın dizine eklenmemesini bildiren direktif. Taramayı engellemez; robots.txt ile birlikte yanlış kullanıldığında direktif hiç okunamaz.
- North Star Metric
- Ürünün müşteriye ürettiği değeri en iyi temsil eden ve tüm ekibin hizalandığı tek metrik.
O
- Odak Grup (Focus Group)
- Moderatör eşliğinde yürütülen küçük grup tartışmasıyla nitel içgörü toplama yöntemi.
- OKR
- Objectives and Key Results
- Hedef ve ölçülebilir anahtar sonuçlar yöntemiyle şirket odağının yönetilmesi.
- Omnichannel
- Tüm kanalların tek bir müşteri profili ve tutarlı deneyim etrafında bütünleşik çalıştığı model. Çok kanallılıktan (multichannel) farkı, kanallar arası veri sürekliliğidir.
- On-Page SEO
- Sayfa içi optimizasyon: başlık etiketleri, içerik yapısı, iç linkleme, görsel optimizasyonu.
- Open Graph / Twitter Card
- İçeriğin sosyal platformlarda nasıl görüneceğini belirleyen meta etiketler. Paylaşım tıklama oranını doğrudan etkiler.
- Ortalama Anlaşma Büyüklüğü (Average Deal Size)
- Kapanan satışların ortalama parasal değeri. Hedef kitle kaymalarının en erken göstergesidir.
- Ortalama Oturum Süresi
- Average Session Duration
- Oturumların ortalama uzunluğu. Sekme arka planda açık kaldığında yanıltıcı olabilir.
- Ortalama Pozisyon
- Average Position
- Bir sorgu veya sayfa için ölçülen sıralamaların ağırlıklı ortalaması. Tek başına yanıltıcıdır; gösterim hacmiyle birlikte okunmalıdır.
Ö
- Ödeme Süreci (Checkout)
- Sepetten sipariş onayına kadarki adımlar. E-ticarette en yüksek kullanıcı kaybının yaşandığı bölümdür.
- Ölüm Vadisi (Valley of Death)
- Ürün geliştirme harcamalarının başladığı, gelirin ise henüz oluşmadığı nakit açısından en kırılgan dönem.
- Ön İzleme Metni (Preheader)
- Gelen kutusunda konu satırının yanında görünen tamamlayıcı özet. Boş bırakıldığında e-postanın ilk satırı bu alana düşer.
- Önbellek (Cache)
- Tekrar kullanılacak verinin, erişimi hızlandırmak amacıyla geçici olarak saklanması.
P
- PageSpeed Insights / Lighthouse / CrUX
- Sırasıyla performans raporu aracı, laboratuvar testi motoru ve gerçek kullanıcı verisi (saha verisi) kaynağı. Laboratuvar ile saha verisi ayrımı raporlamada kritiktir.
- Parametre
- Parameter
- Modelin eğitim sırasında öğrendiği ağırlık sayısı. Kapasiteye dair kaba bir göstergedir, tek başına kaliteyi belirlemez.
- Parazit SEO (Site Reputation Abuse)
- Otoriter bir sitenin itibarının, alakasız üçüncü taraf içeriklerini sıralatmak için kiralanması. Google'ın açıkça yaptırım uyguladığı ihlaldir.
- Parçalama (Chunking)
- Uzun içeriğin, erişim için anlamlı birimlere bölünmesi. Kötü parçalama, doğru içeriğin bulunamamasının en sık nedenidir.
- Pasaj Sıralaması (Passage Ranking)
- Sayfanın tamamı yerine, sorguya en uygun bölümünün değerlendirilmesi. İyi yapılandırılmış başlık hiyerarşisinin GEO'daki karşılığıdır.
- Pazar Araştırması (Market Research)
- Pazar büyüklüğü, rekabet ve müşteri ihtiyacına dair verinin sistematik toplanması ve analizi.
- Pazar Segmentasyonu
- Market Segmentation
- Pazarın demografik, davranışsal, coğrafi veya psikografik kriterlerle homojen alt gruplara ayrılması.
- Pazarlama Analitiği (Marketing Analytics)
- Tüm kanalların performans verisinin tek çerçevede birleştirilip bütçe kararına dönüştürülmesi. Web analitiğinden farkı, kanal ötesi olmasıdır.
- Pazarlama Karması (4P)
- Marketing Mix
- Ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurma bileşenlerinin bütünü. Hizmet pazarlamasında insan, süreç ve fiziksel kanıt eklenerek 7P'ye genişletilir.
- Pazarlama Materyalleri (Marketing Collateral)
- Satış ve iletişim süreçlerinde kullanılan tüm hazır varlıklar: katalog, sunum, broşür, vaka çalışması, tek sayfalık özet.
- Pazarlama Otomasyonu
- Marketing Automation
- Tekrarlayan pazarlama görevlerinin kural ve tetikleyicilerle otomatikleştirilmesi.
- Pazarlama Stratejisi
- Marketing Strategy
- Hedef pazar, konumlandırma, kanal karması ve kaynak dağılımını tanımlayan üst düzey plan.
- Pazaryeri (Marketplace)
- Birden fazla satıcının aynı platform üzerinden satış yaptığı e-ticaret modeli.
- Performance Max
- Google'ın tüm envanterlerde tek kampanya altında otomatik dağıtım yapan kampanya türü.
- Piksel (Pixel)
- Reklam platformlarının dönüşüm ve kitle verisi toplamak için siteye yerleştirilen izleme kodu.
- Pillar Page & İçerik Kümesi (Cluster)
- Ana konuyu kapsayan merkezî sayfa ile ona bağlanan alt konu içeriklerinden oluşan mimari.
- Pitch Deck
- Girişimin problem, çözüm, pazar, iş modeli, ekip ve finansal projeksiyonunu sunan yatırımcı sunumu.
- Pivot
- Öğrenilen veriye dayanarak ürün, kitle veya iş modelinde yön değiştirme. Başarısızlık değil, yönetilmiş bir karardır.
- Potansiyel Müşteri (Lead)
- İletişim bilgisini paylaşarak markayla ilişkiye giren, henüz satın alma yapmamış kişi.
- PQL (Ürün Nitelikli Lead)
- Product-Qualified Lead
- Ücretsiz sürümde belirli kullanım eşiğini aşmış, satın almaya hazır kullanıcı. PLG modellerinin ana sinyalidir.
- Privacy Sandbox
- Tarayıcı düzeyinde, bireysel izleme olmadan reklam ölçümü ve hedeflemesi sağlamayı amaçlayan girişim.
- Product-Market Fit
- Ürünün, belirli bir pazar segmentinin gerçek ihtiyacını karşıladığını gösteren talep sinyali eşiği.
- Programatik Reklamcılık
- Programmatic Advertising
- Reklam envanterinin otomatik açık artırma sistemleriyle gerçek zamanlı satın alınması.
- Prompt Engineering
- İstenen çıktıyı tutarlı biçimde üretmek için talimatın yapılandırılması ve iteratif optimizasyonu.
Q
R
- RAG (Retrieval-Augmented Generation)
- Modelin yanıt üretirken harici bir kaynak havuzundan güncel bilgi çekmesi. AI arama motorlarının temel mimarisidir.
- RankBrain
- Google'ın, daha önce görülmemiş sorguları yorumlamak için kullandığı ilk makine öğrenmesi sıralama bileşeni.
- Rate Card (Fiyat Listesi)
- Mecranın reklam alanları için yayımladığı standart fiyat çizelgesi. Pazarlık taban noktasıdır.
- Reddetme Dosyası (Disavow)
- Zararlı bağlantıların değerlendirmeye alınmaması için Google'a bildirilmesi. Yalnızca manuel işlem riski varken kullanılmalıdır.
- Rekabet Analizi
- Competitive Analysis
- Rakiplerin kanal karması, anahtar kelime portföyü, içerik stratejisi ve reklam yatırımının sistematik incelenmesi.
- Rekabet Hendeği (Moat)
- Rakiplerin kolayca taklit edemeyeceği kalıcı avantaj: ağ etkisi, veri birikimi, maliyet yapısı veya geçiş maliyeti.
- Reklam Grubu / Reklam Seti (Ad Group / Ad Set)
- Kampanya altında hedefleme ve teklifin tanımlandığı orta katman. Google Ads'te reklam grubu, Meta'da reklam seti olarak adlandırılır.
- Reklam Kreatifi (Creative)
- Reklamın görsel, video ve tasarım bileşeni. Olgun hesaplarda performans farkının en büyük kaynağıdır.
- Reklam Sahtekârlığı (Ad Fraud)
- Bot trafiği, sahte tıklama ve envanter manipülasyonu yoluyla bütçenin boşa harcanması.
- Reklam Sıralaması (Ad Rank)
- Teklif, kalite puanı ve beklenen etkinin birleşiminden oluşan, reklamın konumunu belirleyen skor.
- Reklam Uzantıları (Ad Extensions / Assets)
- Arama reklamına eklenen site bağlantısı, telefon, fiyat, promosyon gibi ek bileşenler. Reklam alanını genişleterek tıklama oranını yükseltir.
- Render Engelleyen Kaynaklar
- Render-Blocking Resources
- İlk boyamayı geciktiren senkron CSS ve JavaScript dosyaları.
- Render Etme (Rendering)
- Sayfanın nihai içeriğinin oluşturulma biçimi: CSR (istemci), SSR (sunucu), SSG (statik üretim), ISR (artımlı statik yenileme). SEO açısından SSR ve SSG en güvenli seçeneklerdir.
- Risk Sermayesi (Venture Capital)
- Yüksek büyüme potansiyelli girişimlere, fon yapısı üzerinden yatırım yapan kurumsal sermaye.
- RLHF
- Reinforcement Learning from Human Feedback
- İnsan geri bildiriminden pekiştirmeli öğrenme. Modelin yanıtlarının insan tercihleriyle hizalanmasında kullanılan eğitim aşaması.
- ROAS (Reklam Harcaması Getirisi)
- Return on Ad Spend
- Reklamdan elde edilen gelirin reklam harcamasına oranı.
- ROI (Yatırım Getirisi)
- Return on Investment
- Net kârın toplam yatırıma oranı. ROAS'tan farkı, tüm maliyet kalemlerini içermesidir.
S
- SaaS (Hizmet Olarak Yazılım)
- Software as a Service
- Yazılımın, kurulum gerektirmeden abonelik karşılığında bulut üzerinden sunulması.
- SAFE / Dönüştürülebilir Araç
- Simple Agreement for Future Equity / Convertible Instrument
- Değerleme yapmadan yatırım alıp, bir sonraki turda hisseye dönüşen finansman aracı.
- Satın Alma Komitesi (Buying Committee)
- B2B kararına dâhil olan çok kişili yapı. Kullanıcı, teknik onaycı, bütçe sahibi ve şampiyon rolleri farklı mesaj gerektirir.
- Satın Alma Niyeti Verisi (Buyer Intent Data)
- Kullanıcının araştırma davranışından çıkarılan, satın almaya yakınlık sinyali. B2B'de hesap önceliklendirmesinin temelidir.
- Satış Etkinleştirme (Sales Enablement)
- Satış ekibine, doğru anda doğru içerik, veri ve aracı sağlayan sistem.
- Satış Ortaklığı (Affiliate Marketing)
- Üçüncü tarafların, ürettikleri satış veya lead başına komisyon aldığı performans modeli.
- Satış Ortaklığı Ağı (Affiliate Network)
- Reklamverenler ile yayıncıları buluşturan, takip ve komisyon ödemesini yöneten aracı platform.
- Sayfa Deneyimi (Page Experience)
- Hız, mobil uyumluluk, güvenli bağlantı ve müdahaleci reklam yokluğunu kapsayan kullanıcı deneyimi sinyalleri bütünü.
- Sayfa Görüntüleme (Pageview)
- Bir sayfanın yüklenme sayısı; aynı oturumdaki tekrar yüklemeler dâhildir.
- Sayfa Hızı Optimizasyonu
- Page Speed Optimization
- Yükleme süresini kısaltmaya yönelik teknik iyileştirmeler; hem SEO hem dönüşüm üzerinde doğrudan etkilidir.
- Sayfalandırma (Pagination)
- Uzun listelerin birden çok sayfaya bölünmesi. Yanlış kurgulandığında dizine ekleme ve kanibalizasyon sorunları üretir.
- Segmentasyon
- Segmentation
- Listenin davranış, ilgi ve yaşam döngüsü aşamasına göre alt gruplara ayrılması.
- Semantik Arama
- Semantic Search
- Sorgunun kelime eşleşmesinden değil, anlamından hareketle yorumlanması.
- Semantik SEO
- Semantic SEO
- Optimizasyonun kelime eşleşmesi yerine konu, varlık ve ilişki bütünlüğü üzerinden kurgulanması.
- Sentiment Analizi
- Sentiment Analysis
- Marka etrafındaki konuşmaların olumlu, olumsuz ve nötr olarak sınıflandırılması.
- SEO
- Search Engine Optimization
- Bir web sitesinin arama motorlarındaki organik görünürlüğünü teknik, içeriksel ve otorite boyutlarında artırma disiplini.
- SEO Denetimi (Audit)
- Teknik, içerik ve otorite katmanlarının sistematik taranarak önceliklendirilmiş aksiyon listesine dönüştürülmesi.
- SEO Trafik Projeksiyonu (Forecasting)
- Hedef sorgu hacmi, erişilebilir pozisyon ve CTR eğrisi üzerinden beklenen organik trafiğin modellenmesi.
- Sepet Terk Oranı
- Cart Abandonment Rate
- Sepete ürün ekleyip satın almayı tamamlamayan kullanıcıların oranı.
- SERP
- Search Engine Results Page
- Arama Motoru Sonuç Sayfası. Organik sonuçların yanında reklamlar, harita paketi, öne çıkan snippet ve AI özetleri barındırır.
- SERP Analizi
- SERP Analysis
- Hedef sorgunun sonuç sayfasındaki içerik tipleri, format ve kapsamın incelenerek üretim kararının buna göre verilmesi.
- SERP Özellikleri (SERP Features)
- Klasik on mavi bağlantının dışındaki tüm sonuç biçimleri: öne çıkan snippet, harita paketi, görsel şeridi, video karuseli, AI özeti.
- SGE (Search Generative Experience)
- AI Overviews'un deneysel dönemdeki adı. Eski kaynaklarda bu adla geçer.
- Share of Voice (SOV)
- Markanın, kategorideki toplam iletişim hacmi içindeki payı. Reklam harcaması, arama görünürlüğü veya sosyal zikir üzerinden hesaplanabilir.
- Sıcaklık (Temperature)
- Çıktının rastgelelik düzeyini belirleyen parametre. Düşük değer tutarlılık, yüksek değer çeşitlilik üretir.
- Sıfır Tıklama Araması (Zero-click Search)
- Kullanıcının cevabı SERP üzerinde alıp hiçbir siteye tıklamadığı arama. AI özetleriyle birlikte payı artmaktadır.
- Sıralama Takibi (Rank Tracking)
- Hedef sorgulardaki konumun düzenli ölçülmesi. Kişiselleştirme ve konum farkları nedeniyle mutlak değil, eğilim verisi olarak okunmalıdır.
- Sistem Talimatı (System Prompt)
- Modelin rolünü, sınırlarını ve davranış kurallarını tanımlayan üst düzey talimat katmanı.
- Site Bağlantıları (Sitelinks)
- Marka sorgularında ana sonucun altında listelenen alt sayfa bağlantıları. Site mimarisi ve iç linklemenin çıktısıdır.
- Site Mimarisi
- Site Architecture
- Sayfaların hiyerarşik ve bağlantısal düzeni. Otorite akışını ve konusal ilişkileri belirler.
- Site Taşıma (Migration)
- Alan adı, protokol, URL yapısı veya altyapı değişiminin, sıralama kaybı yaşanmadan yürütülmesi. Yönlendirme haritası zorunludur.
- SMS Pazarlaması
- SMS Marketing
- Yüksek açılma oranı sunan izinli kısa mesaj kanalı. Türkiye'de İYS kapsamındadır.
- Soğuk E-posta (Cold Email)
- Önceden ilişki kurulmamış kişilere gönderilen ileti. Türkiye'de bireysel alıcılara ticari amaçlı gönderimi izne tabidir.
- Sohbet Robotu (Chatbot)
- Kullanıcı sorularını otomatik yanıtlayan, kural tabanlı veya dil modeli tabanlı arayüz.
- Son Tıklama / Veri Odaklı Atıf
- Last-Click / Data-Driven Attribution
- Tüm değeri son temasa veren klasik model ile katkıyı istatistiksel olarak dağıtan model.
- Sorgu Dağıtımı (Query Fan-out)
- Üretken arama sistemlerinin, tek bir kullanıcı sorgusunu arka planda çok sayıda alt sorguya bölerek paralel arama yapması. GEO'da içeriğin alt sorgulara da cevap vermesi gerekmesinin teknik nedenidir.
- Sosyal Medya Pazarlaması
- Social Media Marketing
- Sosyal platformların organik ve ücretli bileşenlerinin, tanımlı pazarlama hedeflerine yönlendirilmesi. Günlük yönetim operasyonundan farkı, strateji ve ölçüm çerçevesi olmasıdır.
- Sosyal Medya Yönetimi
- Social Media Management
- İçerik üretimi, yayın planlaması, topluluk yönetimi ve performans raporlamasını kapsayan bütünsel operasyon.
- Spam Skoru
- Spam Score
- İçerik, gönderim davranışı ve alan adı itibarı üzerinden hesaplanan spam olma olasılığı.
- SPF / DKIM / DMARC
- Sender Policy Framework / DomainKeys Identified Mail / Domain-based Message Authentication, Reporting and Conformance
- Gönderen kimliğini doğrulayan e-posta kimlik doğrulama protokolleri. Eksikliği doğrudan iletilebilirliği düşürür.
- Sponsorlu İçerik (Sponsored Post)
- Marka tarafından finanse edilen, platform üzerinde sponsorluk etiketiyle yayımlanan gönderi.
- Squeeze Page
- Tek amacı iletişim bilgisi toplamak olan, gezinme ögeleri kaldırılmış sadeleştirilmiş sayfa.
- Sunucu Taraflı Etiketleme (Server-side Tagging)
- Veri toplamanın tarayıcı yerine sunucu üzerinden yürütülmesi. Veri kaybını azaltır, kontrolü artırır.
Ş
T
- Tahmine Dayalı Analitik (Predictive Analytics)
- Geçmiş veriden hareketle churn olasılığı, yaşam boyu değer veya satın alma eğiliminin modellenmesi.
- Takip Sorgusu (Follow-up Query)
- Kullanıcının ilk yanıtın ardından bağlamı koruyarak sorduğu derinleştirici sorgu.
- Takipçi Büyüme Oranı
- Follower Growth Rate
- Belirli dönemdeki net takipçi artışının, dönem başı takipçi sayısına oranı.
- Talep Yaratma (Demand Generation)
- Henüz aktif arayışta olmayan kitlede kategori ihtiyacı oluşturmaya yönelik çalışmalar. Mevcut talebi yakalamaktan (demand capture) farkı budur.
- TAM / SAM / SOM
- Total / Serviceable Available / Serviceable Obtainable Market
- Toplam erişilebilir pazar, hizmet verilebilir pazar ve gerçekçi biçimde ele geçirilebilir pazar. Pitch deck'te en sık abartılan üç sayıdır.
- Tarama Bütçesi (Crawl Budget)
- Bir botun belirli sürede siteye ayırdığı tarama kaynağı. Büyük sitelerde kritik bir teknik SEO değişkenidir.
- Tavsiye Pazarlaması (Referral Marketing)
- Mevcut müşterilerin, tanımlı teşvik mekanizmasıyla yeni müşteri getirmesi.
- tCPA / tROAS
- Target CPA / Target ROAS
- Hedef edinme maliyeti ve hedef reklam getirisi bazlı otomatik teklif stratejileri.
- Tekil Sayfa Görüntüleme (Unique Pageview)
- Aynı oturum içindeki tekrarlanan görüntülemelerin tek sayıldığı ölçüm.
- Tekil Ziyaretçi (Unique Visitor)
- Tanımlı dönemde siteyi en az bir kez ziyaret eden tekil kişi sayısı. Oturum sayısından daima düşüktür.
- Teknik SEO
- Technical SEO
- Taranabilirlik, dizine eklenebilirlik, site mimarisi, hız ve yapısal veri gibi altyapı katmanı çalışmaları.
- Teknoloji Yığını (Tech Stack)
- Pazarlama ve satış operasyonunu yürüten araçların bütünü ve entegrasyon şeması.
- Teknopark / Teknokent
- Technology Park
- Ar-Ge faaliyetlerine vergi ve sigorta avantajı sağlayan, üniversite bağlantılı teknoloji geliştirme bölgeleri.
- Temas Noktası (Touchpoint)
- Kullanıcının marka ile karşılaştığı her tekil nokta: bir reklam gösterimi, bir e-posta, bir mağaza ziyareti.
- Temellendirme (Grounding)
- Model yanıtının, doğrulanabilir harici kaynaklara dayandırılması. Halüsinasyona karşı birincil mekanizmadır.
- Terk Edilmiş Sepet E-postası
- Abandoned Cart Email
- Satın almayı tamamlamayan kullanıcıya gönderilen hatırlatma akışı. E-ticarette en yüksek getirili otomasyonlardandır.
- Teslim Edilme Oranı (Delivery Rate)
- Gönderilen e-postaların alıcı sunucu tarafından kabul edilme oranı. Gelen kutusuna ulaşmayı garanti etmez.
- Teşekkür Sayfası (Thank You Page)
- Form gönderimi sonrası gösterilen sayfa. Dönüşüm ölçümünün ve bir sonraki adıma yönlendirmenin yapıldığı noktadır.
- Tıklama Derinliği (Click Depth)
- Bir sayfaya ana sayfadan kaç tıklamayla ulaşıldığı. Derinleşen sayfaların taranma ve sıralama şansı düşer.
- Tıklanma Oranı (CTR / CTOR)
- Click-Through Rate / Click-to-Open Rate
- Tıklamanın gönderime (CTR) ve açılmaya (CTOR) oranı. CTOR, içerik kalitesinin daha isabetli göstergesidir.
- Tirai / Erişim Beyanı (Circulation)
- Basılı mecranın dağıtım adedi. Bağımsız denetim kuruluşlarınca doğrulanması beklenir.
- TOFU / MOFU / BOFU
- Top / Middle / Bottom of the Funnel
- Huninin üst (Top), orta (Middle) ve alt (Bottom) katmanları. Her katman farklı içerik türü, farklı KPI ve farklı teklif stratejisi gerektirir.
- Token
- Modelin metni işlerken kullandığı en küçük birim. Maliyet ve sınırlar token üzerinden hesaplanır.
- Toksik Bağlantı
- Toxic Backlink
- Spam, alakasız veya satın alınmış kaynaklardan gelen, risk taşıyan geri bağlantı.
- Topluluk Yönetimi (Community Management)
- Yorum, mesaj ve grup etkileşimlerinin marka sesiyle ve tanımlı yanıt süresiyle yönetilmesi.
- Trend Analizi
- Trend Analysis
- Metriklerin zaman içindeki yön ve hızının, mevsimsellikten arındırılarak değerlendirilmesi.
- TTFB (Time to First Byte)
- Sunucunun ilk bayt yanıtını üretme süresi; barındırma ve backend performansının doğrudan göstergesi.
U
- Uçurumu Aşmak (Crossing the Chasm)
- Erken benimseyenlerden ana akım pazara geçiş eşiği. Birçok girişimin takıldığı kritik aşamadır.
- UGC (Kullanıcı Üretimi İçerik)
- User-Generated Content
- Müşteriler tarafından üretilen yorum, görsel ve video içerikler. Güven sinyali olarak yüksek dönüşüm etkisi taşır.
- Uluslararası SEO
- International SEO
- Dil, bölge ve para birimi farklılaşmalarının; hreflang, URL yapısı ve içerik yerelleştirmesiyle yönetilmesi.
- USP (Unique Selling Proposition)
- Rakiplerin taklit edemediği, satın alma kararını tetikleyen benzersiz farklılaşma unsuru.
- UTM Parametreleri
- UTM Parameters (Urchin Tracking Module)
- Trafik kaynağını, aracını ve kampanyasını URL üzerinden etiketleyen izleme parametreleri.
Ü
- Ücretli Arama (Paid Search)
- Arama sonuçlarındaki reklam alanlarının satın alınması. Organik arama ile aynı sorguyu hedefler, farklı mekanizmayla çalışır.
- Ücretli Sosyal (Paid Social)
- Sosyal platformlarda bütçeyle satın alınan erişim, etkileşim ve dönüşüm kampanyaları.
- Üçüncü Taraf Veri (Third-party)
- Doğrudan ilişki olmadan, veri sağlayıcılardan temin edilen kitle verisi.
- Ürün Feed'i / Merchant Center
- Product Feed / Merchant Center
- Ürün verilerinin reklam platformlarına yapılandırılmış biçimde aktarıldığı katalog altyapısı.
- Ürün Odaklı Büyüme (PLG)
- Product-Led Growth
- Edinim, dönüşüm ve genişlemenin satış ekibi yerine ürünün kendisi üzerinden yürütülmesi.
- Ürün Öneri Motoru (Recommendation Engine)
- Kullanıcı davranışı ve ürün benzerliğinden hareketle kişiselleştirilmiş öneri üreten sistem. E-ticarette sepet değerinin temel kaldıracıdır.
V
- Vaka Çalışması (Case Study)
- Bir müşteri projesinin problem–yöntem–sonuç kurgusuyla, ölçülebilir çıktılar üzerinden anlatımı.
- Varlık (Entity) SEO
- Entity SEO
- İçeriğin, anahtar kelimeler yerine tanımlı varlıklar (marka, kişi, ürün, konum) ve bunlar arası ilişkiler üzerinden optimize edilmesi.
- Varlık Belirginliği (Entity Salience)
- Bir varlığın, metin içinde ne kadar merkezî olduğunun algoritmik ölçümü.
- Varlık Tutarlılığı (Entity Consistency)
- Marka adı, tanımı, kurucu ve konum bilgisinin tüm kaynaklarda birebir aynı olması. Modeller çelişkili bilgide markayı atlar.
- Vektör Gömme (Embedding)
- Metnin anlamsal içeriğini sayısal vektöre dönüştürme yöntemi. Benzerlik hesaplamalarının temelidir.
- Vektör Veritabanı
- Vector Database
- Gömme vektörlerinin saklandığı ve benzerlik sorgusuyla eriştiği veri tabanı. RAG mimarisinin bileşenidir.
- Veri Ambarı / ETL
- Data Warehouse / Extract, Transform, Load
- Farklı kaynaklardan veriyi çekme, dönüştürme ve merkezî depoya yükleme süreci.
- Video Pazarlaması
- Video Marketing
- Video formatının, huninin farklı katmanlarında erişim ve dönüşüm amacıyla kullanılması.
- Video SEO / YouTube SEO
- Video başlığı, açıklaması, transkripti ve yapısal verisinin hem YouTube içi hem SERP görünürlüğü için optimize edilmesi.
W
- WCAG
- Web Content Accessibility Guidelines
- Web içeriği erişilebilirlik kılavuzları. A, AA ve AAA uyum düzeylerini tanımlar; kurumsal projelerde genellikle AA hedeflenir.
- Web Analitiği
- Web Analytics
- Site ve uygulama üzerindeki kullanıcı davranışının toplanması, işlenmesi ve yorumlanması.
- Webhook
- Bir olay gerçekleştiğinde hedef sisteme anlık veri gönderen tetikleyici mekanizma. API'den farkı, sorgulamaya değil olaya dayalı çalışmasıdır.
- Webinar (Çevrim İçi Seminer)
- Canlı veya kayıtlı çevrim içi sunum. B2B'de nitelikli lead üretiminin en verimli formatlarındandır.
- WebP / AVIF
- Geleneksel formatlara kıyasla belirgin biçimde küçük dosya boyutu sunan modern görsel formatları.
- Whitepaper
- Bir problemi veri ve analizle ele alan, genellikle B2B'de lead toplama amaçlı kullanılan derinlikli doküman.
X
Y
- Yalın Girişim (Lean Startup)
- Kaynak israfını azaltmak için ürünün, doğrulanmış öğrenme döngüleriyle geliştirilmesi metodolojisi.
- Yapay Zekâ Destekli Pazarlama
- AI-Powered Marketing
- Üretim, hedefleme, ölçümleme ve kişiselleştirme süreçlerinde model desteğinin operasyona gömülmesi.
- Yapısal Veri (Schema Markup)
- Sayfa içeriğinin makine tarafından anlaşılabilir biçimde etiketlenmesi. Ürün, makale, SSS, tarif gibi şemalar kullanılır.
- Yararlı İçerik Sistemi (Helpful Content)
- İçeriğin, arama motoru için değil kullanıcı için üretilip üretilmediğini değerlendiren sinyal seti. Artık çekirdek sıralama sistemine entegredir.
- Yaratıcı Rotasyon (Creative Rotation)
- Reklam görsellerinin yorgunluk eşiği öncesinde planlı biçimde yenilenmesi.
- Yaşam Döngüsü Pazarlaması (Lifecycle Marketing)
- İletişimin, müşterinin bulunduğu aşamaya (yeni, aktif, riskli, kayıp) göre farklılaştırılması.
- Yatırım Turları (Pre-seed / Seed / Seri A-B-C)
- Girişimin olgunluk aşamasına göre sıralanan finansman turları. Her tur farklı kanıt düzeyi bekler.
- Yatırımcı Güncesi (Investor Update)
- Mevcut yatırımcılara düzenli gönderilen ilerleme, metrik ve ihtiyaç raporu. Takip turlarının zeminini hazırlar.
- Yayıncı Reklam Geliri (AdSense vb.)
- Publisher Ad Revenue
- Site sahibinin, kendi envanterini reklam ağına açarak gelir elde etmesi.
- Yeni Kullanıcı (New User)
- Ölçüm aracının ilk kez kaydettiği kullanıcı. Cihaz ve tarayıcı değişimleri nedeniyle gerçek kişi sayısından yüksektir.
- Yeniden Kullanım (Repurposing)
- Tek bir kaynak içeriğin farklı formatlara (video, karusel, newsletter, podcast) dönüştürülmesi.
- Yeniden Pazarlama (Remarketing / Retargeting)
- Siteyle daha önce etkileşime girmiş kullanıcıların yeniden hedeflenmesi.
- Yeniden Sıralama (Reranking)
- İlk erişimde getirilen adayların, ikinci bir modelle alakaya göre yeniden sıralanması.
- Yetim Sayfa (Orphan Page)
- Site içinden hiçbir bağlantı almayan, bu nedenle taranması ve otorite kazanması güçleşen sayfa.
Z
KONU REHBERİ
Bir Konuyu
Derinlemesine Keşfedin.
İlgilendiğiniz alandaki tüm kavramları bir arada okuyun.
Kategorilere Göz Atın19 başlık altında 618 terim
- Strateji ve Temel Kavramlar57 terim
- SEO (Arama Motoru Optimizasyonu)57 terim
- SEO: Teknik, Kalite ve Görünürlük Kavramları67 terim
- GEO ve Yapay Zekâ Destekli Arama18 terim
- Yapay Zekâ Modelleri, Altyapı ve AI Arama Ekosistemi48 terim
- İçerik Pazarlaması27 terim
- Performans Pazarlaması ve Reklamcılık50 terim
- Reklam Teknolojisi (AdTech)11 terim
- Geleneksel Reklamcılık ve Medya Planlama29 terim
- Sosyal Medya Pazarlaması25 terim
- B2B Pazarlama ve Gelir Operasyonları25 terim
- E-posta Pazarlaması, CRM ve Otomasyon33 terim
- E-ticaret ve Büyüme Metrikleri21 terim
- Analitik ve Ölçümleme35 terim
- Dönüşüm Optimizasyonu (CRO) ve Kullanıcı Deneyimi21 terim
- Veri Gizliliği ve Uyum13 terim
- Pazarlama Teknolojisi (MarTech) ve Altyapı15 terim
- Büyüme, Mobil ve Ortaklık Pazarlaması11 terim
- Girişimcilik ve Startup Terimleri55 terim
BİLGİDEN UYGULAMAYA
Kavramı Öğrendiniz.
Şimdi Bir Adım İleri.
Dijital pazarlama rehberleri ve örneklerle bilgiyi işinize taşıyın.
Digibus tarafından hazırlanmıştır. Güncelleme:
Başa Dön ↑